Fljtsdla saga

1. kafli

orgerur ht kona. Hn bj Fljtsdal austur. Hn var ekkja af hinum bestum ttum og hafi f lti. ar bj hn sem n heitir orgerarstum. Frndur ris vildu a hann stafesti r sitt og fengi sr forystu og fstu a hann bi orgerar, sgu forgang gan v ri. rir fkk essarar konu og skyldi bo vera a Hrafnkelsstum mnaar fresti. Var sbirni boi til bos.

Glmur ht maur er bj Fljtsdal fyrir vestan ar sem n heitir Glmsstum. urur ht kona hans og var Hmundardttir, kynju sunnan r jrsrdal. au ttu sr eina dttir er Oddbjrg ht. r mgur fru fjs einn morgun snemma. Nautamaur var fjsi en Glmur l rekkju sinni. En er r komu heim a bnum var hlaupin skria binn og ar Glmur inni orinn og allur lur s er bnum var nema essir rr menn. Eftir essi tindi ltur urur fra binn yfir na, hti ofar en ur var. Hn bj ar lengi. S br heitir n san urarstum. essi tindi spurust Hrafnkelsdal. urur var hin vitrasta kona og skrungur mikill. Fddi hn upp meyna me mikilli virkt. Var hn og allra kvenna vnst og best mennt.

Og er sbirni komu or brur sns, hann tekur v vel og bur a sr vinum snum, rur vestan yfir heii og kemur urarstai ess erindis a hann biur Oddbjargar sr til eiginkonu og a var ri, fr vi a ofan til bosins a hann flutti etta brarefni me sr. Sj veisla fr vel fram og var all fjlmenn. Eftir boi rur sbjrn vestur yfir heii me konu sna heim Aalbl. Voru gar samfarir eirra.

au rir og orgerur voru samt til ess a au gtu son og dttir. Ht hann Hrafnkell en hn Eyvr. Hn var gefin Hkoni Hkonarstum er nam Jkulsdal. En au sbjrn og Oddbjrg ttu fjrar dtur og komust ngvar r barnsku. En sast ttu au son er Helgi ht. Hann x upp me fur snum og var hinn efnilegasti maur. eir frndur uxu upp ar hrainu jafnsnemma og var eirra fjgurra vetra munur.

eir brur stu langa hr rki snu og var gott samykki eirra mean eir lifu bir og var rir sttdauur. En eftir hann tk f og mannaforr kona hans og Hrafnkell son hans, a hann vri ungur a aldri, me umsj sbjarnar. Helgi x upp Aalbli me fur snum. Hafi hann alla hluti til ess a hann tti betur menntur en arir menn bi a yfirlitum og skapsmunum.

Oddur ht maur. Hann hafi ar land numi. Bi var hann blindur og gamall ann t. Hann tti son einn er lviur ht. Hann tk fjrforr eftir fur sinn. lviur var mikill maur vexti, allra manna mlgastur, svinnur og vinsll, heimskur og illgjarn, og llu jafnaarmaur. Hann var adrttarmaur mikill a binu bi af fjrum nean og af fjllum ofan.

2. kafli

a bar til einu sumri a lviur bj fer sna upp Fljtsdalshra til grasa, allt fram a jklum. Og essari fer ganga hrossin fr eim lvi ofan eftir Fljtsdal en hann leitar og hans menn ofan eftir heium hrossanna og finnur eigi. Og er hann kemur fyrir botninn Hrafnkelsdal sj eir sthross mrg ofan dalinn er sbjrn tti. lviur ba taka hrossin og fra upp fng sn. Mnnum hans tti a rlegt a taka hross sbjarnar, sgu a eigi vel duga hafa vi fur hans.

lviur kvast eigi vilja vera birgur fjllum uppi fyrir eign annarra manna "og hiri eg aldrei hver og skal taka hross a vsu."

Og svo geru eir og eru san lagar klyfjar hrossin og gengu au heim Oddsstai me. Og eftir a sendir hann hrossin vestur yfir heii og voru au til ger allokkulega.

Og er hrossin komu aftur rur sbjrn austur yfir heii og kemur Oddsstai. Hann drap dyr og ba lvi t ganga. Hann gerir svo og heilsar vel sbirni. sbjrn spuri hvern skunda hann tti honum a gjalda. En lviur kvast honum ekki illt eiga a gjalda.

"a tlai eg," sagi sbjrn, "v a eg ykist meinn vi ara. Skal eg etta vel hndum hafa ef vilt ess mls unna sem rum ykir rtt nema viljir heldur a vi semjum me okkur."

lviur kvest eigi vita a um etta vri a mlarfa og kvast engis mls vilja unna "ykir mr a jafnskaplegt a hver vor bnda s eigi birgur fyrir annars eign. Mun eg og gera alla jafna um etta ml a r hafi heldur mannaforr en vr. Og mun r ml ykja bta fyrir etta ml ur eg bti r etta ea rum a eg geri eim slkt."

sbjrn segir a honum mundi a eigi vel gefast. Rei hann heim vi svo bi og er heima au misseri.

Og er lei fram a voringi rei sbjrn ofan Fljtsdalshra og stefndi lvii til vorings til Kijafells, essi ingst er hlsinum milli Skriudals og Fljtsdals, og stti ar hrossamli. ar uru ngvir menn til varnar og lkur sbjrn sektarori vi lvi, rei vi a heim a hans, hi frnsdm. San rur sbjrn Oddsstai og tekur lvi hndum rekkju, leiddu hann t og drpu egar. sbjrn kvast svo leia skyldu smmnnum a veita bndum gang. Skipti sbjrn fnu vi konu hans. Tk hn lausaf og bsbirgir. Hann tk bstainn undir sig og fkk ar forrsmann fyrir. En hann situr Aalbli um hr og hltur ar n fr a hverfa um sinn.

3. kafli

irandi ht maur. Hann bj eim b er Njarvk heitir. Hn liggur milli Fljtsdalshras og Borgarfjarar. irandi tti mannaforr um Njarvk og upp hra a Selfljti. Selfljt gengur fyrir austan r heiinni milli Gilsrteigs og Ormsstaa og svo fellur a ofan Lagarfljt. etta gtir fyrir ofan reitinn en Lagarfljt fyrir vestan og er a kllu tmannasveit. etta var hundra bnda eign og sjtigu. irandi var rkur maur og vinsll v a hann var hgur vi sna undirmenn. Hann var sterkur og mikill vexti og haukur a hug. Hann bj lengi og var gagnveitull. Og er hann var gamall maur var hann kallaur irandi hinn gamli. Og var hann og svo v a menn segja a a hann hefi sex vetur hins fjrtnda tigar. Hann var enn hress maur. Hann var virkur a f og gekk hann jafnan a er hskarlar gfu ltinn gaum a.

a var einn vetur um brundt a hskarlar hans voru rnir sj a leita fiska en sumir a heyvi a hann gengur til hrtahss sns ess er innan gars var. v kvldi komu allir fyrri heim en hann. Menn spyrja hvar hann mundi vera. Konur sgu a hann hefi gengi til hrtahss sns. N er hans leita anga. Situr hann fyrir utan garinn ar hj hsinu. Menn spyrja hv hann fri eigi heim. Hann segir sr gnguna hga veri hafa en kva lti um hafa batna og sagi hrt einn hafa losti sundur sr lrlegginn. Var hann vi etta heim borinn og ger hvla hans. Og eftir etta lstur verkjum og bls lri mjg og etta leiir hann til bana.

Hann tti eftir tvo sonu. Ht hinn eldri Ketill en orvaldur hinn yngri. Hvortveggi eirra brra var mikill vexti. orvaldur var manna sjlegastur, hljur og fskiptinn. Hann var hinn mesti samsmaur um flesta hluti. En Ketill var manna sterkastur a mund. Hann var ljtur maur og hfinglegur, dkkur og mikillegur. Hann var manna hgastur hversdaglega en hann var gull og fltur snemma og var kallaur rum-Ketill. Gallar strir voru hans skapsmunum. Sumir klluu a meinsemd. a kom a honum hverjum hlfum mnui a skjlfti hljp hans hrund svo a hver tnn hans hfi gntrai og hrri hann upp r rminu og var a gera fyrir honum elda stra og leita honum allra hginda eirra er menn mttu veita. essum hroll og kulda fylgdi bri mikil og eiri hann ngvu v er fyrir var, hvort sem var ili ea stafur ea menn, svo a eldar vru hann. gekk hann undan hsum ili ea dyrabning ef fyrir var og gekk etta hverjum eim degi er a honum kom og uru menn alla vega a vgja til vi hann sem mttu. En er af honum lei var hann hgur og stjrnsamur. etta kom og til mikils honum og mrgum rum er lei vi hans.

Systir eirra brra ht Hallkatla dttir iranda hins gamla. Hn var gift Geiti Ltingssyni er bj Krossavk norur Vopnafiri. Geitir var vinsll maur en forgangur Hallktlu var einkar gur. au ttu tvo sonu. Ht hinn eldri orkell en irandi hinn yngri. Hann hafi nafn afa sns. essir brur voru bir vel menntir og sinn veg hvor. orkell var jarpur hr, dkkur maur, lgur og reklegur og kallaur manna minnstur eirra sem voru, manna skjtlegastur og hvatastur sem raun bar , v a hann tti oft vi ungt a etja og bar sig hvert sinn vel. irandi Geitisson var manna mestur og sterkastur. Fannst eigi s maur ann tma er smilegri vri. Er og svo sagt a hann hafi hinn fjri maur veri best menntur llu slandi, en annar maur er til nefndur Kjartan lafsson, hinn riji Hskuldur orgeirsson Ljsvetningagoa, en hinn fjri Inglfur orsteinsson er kallaur var Inglfur hinn vni. Segja frir menn a ngvir hafi me slkri menntan skapair veri llu slandi sem essir fjrir menn og er svo miki af sagt sjnu essara manna a margar konur fengu eigi haldi skapi snu ef litu fegur eirra. Og a er alurmur a ar eftir fri nnur menntan eirra.

4. kafli

Hrar ht maur. Hann bj eim b er a Hofi ht. a er Fljtsdalshrai fyrir vestan Lagarfljt og fyrir utan Rang en fyrir austan Jkuls. essi sveit hefir teki vinefni af Hrari og heitir Hrarstunga. Hann fkk og vinefni af Tungunni og var kallaur Tungugoi. Barnlaus maur var hann og tti merg fjr. Hann var gamall maur.

ess er geti a Hrar gerir heimanfr sna norur til Vopnafjarar. Hann kemur a kvldi Krossavk hina ytri. Geitir Ltingsson tk vi honum vel og gtlega og bau honum ar a sitja mean hann vildi. Hrar Tungugoi er ar rjr ntur.

Eftir a biur hann reka a hesta eirra flaga og kvast vilja lsa yfir erindum snum "og er eg til ess hinga kominn a eg b heim til fsturs iranda syni num og ef vilt etta gef eg honum eftir minn dag f og stafestu og rki. En orkell taki itt mannaforr eftir inn dag. ykir mr v a eins mna fer ga gera ef eg f etta sem eg beii. Mun okkur a essum manni vera mikil styrkur a hann er sonur inn en fstri minn og erfingi."

Geitir kvast eigi nenna n vilja drepa hendi vi svo miklum smdum.

Fer n irandi austur me Hrari Tungu og gerir Hrar til hans hva ru betur. Hefur irandi ar litla stund ur veri a a mttu allir sj a Hrar unni honum miki og ar t fr ala manns, svo var hann vinsll, og a hlst honum til dauadags.

Var irandi sex vetra gamall er hann fr til fsturs r Krossavk. orkell var tu vetra.

5. kafli

eir brur Njarvk smdu eigi ll ml me sr um fjrfar. Ketill vildi einn ra llu svo a orvaldur var a ngvu kvaddur. En orvaldi leiddist a brtt og beiddi a eir mundu skipta f og mannaforri.

En Ketill ba hann skipta egar hann vildi og kvast honum unna vi sig alls fjr a helmingi "en mannaforr er lti og nenni eg eigi skipta v eg ann ess ngum nema mr."

orvaldur ttist jafnt eiga hvorttveggja a hann ni eigi "en s hef eg a fyrir lngu a vilt mig flestu appella. ykir mr sem snn muni minn kostur a eg muni slkt hljta a hafa sem skefur mr af f en skulum vi skilja a sinni a gerir minn haran. En vita skaltu a a eg ykist a helmingi eiga a eg fi eigi svo bi."

San leitai Ketill a fmunum og skiptir llu f helminga vi orvald bi kvikf og lausaf og llu v er innan veggja var nema goori. v skipti hann eigi.

Eftir a fr orvaldur burt me alla eigu sna upp um heii. Hann byggi lendur snar r sem hann hafi hloti en seldi kvikf a leigu.

Skip st uppi Fljtsdalshrai vi hin eystri fjll ar sem heitir Unas. orvaldur fr vru og rur sig etta skip og fr utan. Og er eir koma haf byrjai eim ltt og velktust ti lengi sumars og a linu sumri f eir veur str og kaflega hr. essi veur leia r hafi og sigla a Hjaltlandi um ntt. ar voru tfiri mikil og sigla eir boa og brjta skipi spn og tndist f allt en menn komust lfs land. orvaldur kom land sem arir menn. Var hann slenskum klum. ngvan hlut rak upp af f orvalds nema eitt spjt miki. Tk hann a hnd sr. Hann var tvr ntur vi strndina og bei ef nokku rki upp af hans varnai og vill a ekki vera a au mrk finnist a orvaldur tti. Snist honum a r a sitja ar eigi lengur birgalaust. Er a einn dag a hann gengur burt.

Fyrir Hjaltlandi r jarl einn s er Bjrglfur ht. Hann var gamall maur. a snist orvaldi a sna anga a er jarl r fyrir. Hann settist utarlega um kvldi en um morguninn gekk hann fyrir jarl. Sj jarl var vinsll af alu en var glaur. Hann kvaddi vel jarlinn. Hann tk v vel. Jarl spuri hver hann vri.

Hann kvast vera slenskur maur, leysingi einn af smm ttum, nkominn r skipbroti, auralaus maur "veiti mr, herra, veturvist v a eg vil gjarna me yur vera."

Jarl mlti: "Svo lst mr ig sem ess munir urfa."

orvaldur ba hann vsa sr til stis.

Jarl mlti: "Sittu ra bekk ar sem mtast rlar og frjlsir menn. Vertu fskiptinn og ktur af yrft eirri vi alla."

orvaldur gekk til stis og er hann ar um veturinn. Gerir hann eftir v sem jarl mlti a hann var ktur vi bekkjunauta sna enda voru eir auveldir llum spurningum og spuri hann jafnan margs. Og lei veturinn mjg fram a jlum.

gladdist mjg lurinn. Jarlinn geri mjg ktan. Jarl tti sr konu unga og tvo sonu vi, unga a aldri en vna a liti. Og a var einn aftan a orvaldur spyr er nstir honum voru hva mnnum sti fyrir glei. Enginn vildi segja honum og lur n a jlunum. a var eina ntt a eir menn heyru sem nst lgu orvaldi a hann lt illa svefni. eir vildu vekja hann en jarl ba lta hann njta draums sns. San vaknai hann og spuru menn hva hann hefi dreymt en hann vildi ar ekki fr segja. a var tveim nttum ur menn hldu jl sn a orvaldur gekk fyrir jarl og kvaddi hann vel og virulega. Jarlinn tk v bllega.

orvaldur mlti: "v er eg hr kominn a eg vil spyrja yur a v er enginn vill annar. Eg vildi vita hva til ber um glei eirra manna er hr eru v a menn njta hvorki svefns n matar og aflar mr a nokkurrar hryggar. ykir mr af v lklegastur til a segja mr, eirra sem hr eru, a ert hr formaur annarra."

Jarl kva hann ess ekki urfa a forvitnast "v a a skiptir ig ngvu. munt ekki a v gera og hafu ngva kk fyrir frttina. Forvitnist r a mart a yur er engin rf og vri a maklegt a ess gyldi einhver."

orvaldur kvast eigi mundu a hafa spurt ef hann hefi vita a honum tti fyrir "mun eg og af hverfa en bi eg a r ri draum minn."

Jarl svarar: "Enginn er eg draumamaur. Kann eg og ekki a ra v a eg hendi ekki tal af eim en mttu segja ef vilt."

orvaldur mlti: "ttist eg ganga til sjvarins me eim sama bningi sem eg er vanur a hafa hversdaglega. Mr tti ann veg ljst a eg s lei mna. Spjt mitt hafi eg hendi mr. Mr tti vera fjara er eg kom til sjvarins en eigi fl. Eg ttist ganga me sjnum ar sem voru sandar miklir og tfiri. Og er a raut var fyrir mr fles ein. En er eg fr yfir gjgurinn var ar vaxi angi stru og s eg land upp h mikla ea fjall en fjalli v framan voru hamrar vi sjinn og bjarg miki og htt. Eg ttist sna fyrir framan bergi ar til a eg kom a forvaa einum. Eg ttist ar vaa fyrir framan og hafa djpt. Og kom eg smml. Gekk eg lengi me sjnum, milli og bjargsins. var fyrir mr hellir mikill og gekk eg ar inn. Eg s ar brenna ljs svo a hvergi bar skugga . Eg s jrnslu eina standa upp hellinum undir rfur en vi essa slu var bundin ein kona. Hendur hennar voru bundnar bak aftur en hri hennar var vafi um sluna. Hlekkir voru um hana r jrni. Var ar ls rum enda og var hn ar lst vi. Eg ttist taka til a leysa hana og a gat eg leiki. S eg ar ekki fleira kvikt en hana eina. Fr eg aan burt me hana. ttist eg fara fyrir forvaann og komst eg ar. tti mr sem mr vri eftirfr veitt af einshverju kvikindi. Var mr a mikill tti. Vi hittumst en ekki man eg hversu fr me okkur. Mun eg hafa lti illa svefninum. v vaknai eg."

Jarl var svo rauur er hann heyri etta a honum mtti nlega einum fingri dreyra vekja.

Hann rtnai mjg og mlti: "Undarlega er yur fari a r segi a yur dreymi a er menn segja yur og er rin skapraun mn a eg s ekki minntur v a eg man enn nr dttir mn hvarf burt han. Vri a maklegt a s kenndi snum hlut er r sagi ar sem eg hefi ur banna llum."

orvaldur svarar: "Vel mttu vita etta herra. Enginn inna manna hefur mr essi tindi sagt. etta hefur mr svefni snt veri. Mun eg hr svo miki ml til taka sem r vilji."

Jarl agnai og svarai af stundu: "Hr skiptir tvennu um na hagi a ert maur forspr ella muntu dauur maur af stundu."

orvaldur svarar: "Eg vildi a r segu mr au tindi er hr hafa ori yrum hblum. ykist eg a vita a mikil munu orin."

Jarl svarar: "Hv mun eigi vera svo a vera? Eg tti mr eina dttir, fyrr en essa sveina tvo, er Droplaug ht. a var kalla a hn vri vel mennt. Eg unni henni miki. hinum fyrrum jlum hvarf hn han burt. Hana tk jtunn s er Geitir heitir. hann ar bygg er ttist koma. a heitir Geitishamar en a fjall heitir Geitisslur. A eim manni verur mrgum mein. Meiir hann bi menn og f en sj meinvttur er mest llu Hjaltlandi. Hef eg a mlt a eim manni mundi eg hana gefa ef nokkur vri svo frkinn a henni ni burt."

orvaldur kvast a lklegt ykja a hn mundi aan nst.

Jarl svarar: "Eigi mundi eg hana flausa burt hafa lti ef eg hefi ri. Snist mr skyldur til a leggja ig nokkra httu er hefur fyrstur til ori eftir a spyrja."

svarar orvaldur: "Eg vildi aldrei eftir hafa spurt" og snr egar burt og til stis sns. Hann mlti vi ngvan mann v kvldi.

Eftir nttver fara menn til rekkna. Og er orvaldur finnur a menn eru sofnair rs hann upp og tekur spjt sitt hnd sr. Hann gengur t og til sjvar ofan og var fjara en eigi fl. Hann gengur me sndum nokkrum og stefndi til norurs, mjg hina smu lei sem honum hafi snst svefninum. ar til gengur hann er fles ganga og gjgrar og ang strt. var fyrir honum malargrti. Gengur hann enn ar til er forvai var og veur hann fyrir forvaann. Hr kemur hann n sem honum hafi snst svefninum og gengur a helli og inn hellinn. S hann a ljs brann. rumegin s hann rekkjurm eitt, miklu meira en hann hefi anna fyrr s slkt, og hugsai a hann legist niur rmi og annar maur jafnmikill honum og spyrntust iljar a mundi ri langt en orvaldur var manna mestur. essi rekkja var ekki a ru minni en a lengd. Var essi hvla ngvu tjldu nema bora einum en yfir rekkjuna var breitt guvefjarpelli. Beirnir voru strir svo a miki var upp r hvlunni. Yfir hvlunni s hann hanga eitt sver miki. Hann tk a ofan og fylgdi steinafall miki. Sveri var bi vel a umgjr. Jrnhjlt voru a. Ekki var a bi meir. Hann br sverinu og var a grnt a lit en brnt me eggjunum. Hvergi var ryflekkur sverinu. Eigi hafi hann s vopn jafneigulegt. Hann s rumegin hellinum varningshlaa. Alls kyns slenska vru og lreft og margs konar varning s hann ar liggja er nfnum tji a nefna og svo hin bestu fng kostar og nglegs drykkjar. ar voru alls kyns gi au er betra var a hafa en missa. Hann s jrnslu eina mijum hellinum og ar konu vi bundna me vlkum htti sem honum sndist svefninum. Hn sat rauum kyrtli en svo fgur sem honum sndist hn svefninum sndist hn honum n miklu fegri. Hann gekk a henni og heilsar hn honum. Hann tk v vel og spuri hver hn vri. En hn sagi til og kvast Droplaug heita og vera dttir Bjrglfs jarls.

Hn ba hann ftt vi sig mla "er r nausynlegra a leita r lfs v a ert verr kominn en hyggur. Hr rur fyrir trll svo miki a honum finnst eigi annar lkur. Er eg miklu fastlegar komin en megir mr burt koma."

Hann segir hana me sr fara mundu.

Hn segir a hann megi a ekki "v a hann er miklu meira trll en mennskir menn megi rnd vi reisa. Mun hann heim koma brtt v a hann fer a fngum ntt en bindur mig vi sluna mean hann er burt. En um daga er hann rekkju sinni og leikur a mr, kastar mr hnd af hendi og hendir mig en er hann vill sofa fr hann mr til leikna gull og gersemar. Hann fr mr og ngva fu a eg megi eigi vel neyta og ngvu hti ykist hann of vel vi mig gert geta a er hann m."

orvaldur svarar: "Annahvort skulum vi bi burt komast ea hvortgi."

Hann br sverinu og hj af henni jrnfestina og beit svo vel a egar tk sundur. Hann leiir hana t af hellinum. Ekki hafi hann f burt nema sver. au ganga n eftir mlinni og a forvaanum. Hann fann a hn var dregin mjg v a hn var heil. Tekur hann hana upp fang sr og veur fyrir forvaann og hafi hann n snu djpara en fyrra sinni v a fltt var mjg. Hann gat liti upp yfir sig bergi a skor var v lkust sem hggvin vri me berghggi. Ekki nr hann anga. Hann s himintungl og var komi mjg a degi. var hann kominn mjg flesin. Var seinfrt mjg og heyri hann aftur til hellisins p miki.

Konunni br mjg vi essi lti og ba orvald lta sig ofan "og sagi eg r ur a mundir ekki mega vi mig kjalast og leitau fyrir r. N er hann heim kominn og mun hann vera mr feginn en hann mun ekki eftir r leita ef hann ratar mig."

Hann svarar: "a skal aldrei vera v a eitt skal yfir okkur ganga mean eg m r halda" steypir af sr lokpunni og frir hana , setur hana niur san gjgurinn og spjti hj henni en hann snr aftur veginn. Hann sr a bar vi himni hfu jtunsins, miklu hrra en hamarinn. Hann bar a henni grjt svo miki a hn mtti ekki burt komast. tk hann sveri og gengur mt jtninum.

Jtunninn kallar htt og ba hann niur lta melluefni sitt "tlar r miki fang a frast auviri itt ef vilt taka hana fr mr er eg hefi ur lengi tt."

Og essu stgur jtunninn upp skoruna bjargsins sem orvaldur hafi s, en rum fti flesin og var hann eigi votskr. Og s hann a til ess var essi skor a jtunninn vildi eigi vaa. En essu kemur orvaldur a og hleypur inn undir hann en jtunninn breiir fr sr lmana og tlai a taka orvald. En v hggur orvaldur til hans og kom mitt lri jtunsins og tk af ftinn vinstra fyrir ofan kn en hinn hgra fyrir nean kn og kom sveri sandinn niur.

En jtunninn fll og kva vi srlega og mlti: "Illa hefur mig sviki og meir en eg tlai a hefur teki a eitt vopn er mr mtti grand vinna. Fr eg af v hrddur eftir r a eg hugsai ekki a smmenni mundi mr vera a bana. En n muntu ykjast hafa mikinn sigur unni. Muntu tla a bera vopn etta og nir ttmenn. En a mli eg um a veri eim sst gagn a er mest liggur vi."

orvaldur leitai ess a hann skyldi ekki fleiri or mla eim til urftar og hggur hlsinn svo a af tk hfui og stakk hfinu milli janna. v vann hann a eigi fyrri a hann flmai hndunum og fkk orvaldur eigi fri honum fyrr en hann kyrrist. Gengur hann san burt fr honum og ar til er hn l og fann a henni var megin ea vit. Hann tekur hana upp og rann af henni brtt svo sem svefn. Hann gengur me hana ar til er hann kemur heim til hallar. voru menn a dagdrykkju. Menn hfu sakna orvalds og gfu eir ltinn gaum a v.

Og n gengur hann inn hllina og hafi Droplaugu handlegg sr en sver annarri hendi. Gekk hann fyrir jarlinn og kvaddi hann og kvast fra honum dttur sna. Jarl var henni einkar feginn og margir arir. Jarl spuri me hverjum htti ea atbur hann hefi henni n. Hann sagi allan atbur og kva mjg eftir drauminum gengi hafa.

Jarl svarar: "Mikil er gifta n og gfa er hefur unni ann vin er hr hefur mestur veri voru landi. En munum vr brtt sj etta."

Hirmenn sgu a etta mundi ekki svo miki trll vera sem menn hfu lti "a hann hefur einn unni og mun etta lygi ein vera."

Og eftir etta tlar orvaldur a sna til stis sns.

Jarl kallai eftir honum og ba hann sitja a forsti fyrir framan hsti "mun annahvort vera um hagi na a munt meiri viringar verur en eg hefi til n gert ea munt ekki langr maur vera. En a mega allir sj a hefur oss ga frn frt. Er n fr g orin og er oss n jafnntt um sem er enginn var til ennan hska a ganga. En aldrei mun mr efalaust a vr njtum essarar konu fyrr en eg veit vst a sj fjandi er af rinn."

Eftir a drekka menn og heldur skemmra lagi. eru tekin ofan bor. Bjrglfur jarl ba menn sna vopnast og ganga til a sj essi tindi. eir fara og orvaldur me eim og koma ar til er sj dlgur l og su n allir hversu a var unni. Gengu margir tpt a, eir er ur klluu etta lti rekvirki veri hafa. Jarl ltur fella mrk og draga saman. Hann ltur hlaa bl og lta san draga jtuninn t bli og brenna hann a kldum kolum og eftir a flytja eir skuna sj t. San fara eir til hellisins skipunum og flytja aan mikinn au og allt a er fmtt var og flytja heim. Er ar kalla jafnan san Geitishellir og Geitishamrar. Og er ekki geti a hann s san af trllum byggur.

6. kafli

er menn komu heim var varningurinn tndur og er a kalla a ar vri kominn mestur hluti ess varnings er v skipi var er orvaldur hafi veri og ar kenndi orvaldur alla sna vru. orvaldur og jarl ltu a hvern hafa er sr kenndu en hitt var miklu meira er enginn bar kennsl fyrir v a slenskur varningur var ltils verur hj v sem anna var, a sem ar var, v a a var margra manna slur. San launai orvaldur eim mnnum vel er sitt erfii hfu fyrir essu haft.

orvaldur situr n Hjaltlandi mikilli viringu. tti etta hi mesta rekvirki er hann hafi unni. Jarlinn virti ngvan mann fyrir orvald fram og ar geru arir menn eftir. Sat hann ar au misseri hin nstu.

Og essu sama sumri spurist viring sj til slands er orvaldur hafi fengi Hjaltlandi. Margir menn Austfjrum fgnuu er eir spuru a svo hafi a borist nema Ketill brir hans. Hann lt sem hann vissi eigi. tti mnnum mikil gifta til orvalds falli hafa svo afskiptan sem Ketill hafi hann gert.

orvaldur sat Hjaltlandi framan til jla og gekk hann fyrir jarl og kvaddi hann og spuri hann hvort hann myndi nokku til hinna fyrri jla. Hann kvast gjrla muna.

" mun eg fram heimta a verkaup sem sjlfur sagir upp er eg sagi r draum minn, a hst a gefa eim manni dttur na er henni ni burt aan. N vil eg vita mitt erindi. Vil eg ekki hr vera ef mig dregur ekki til."

Jarl mlti: "Allt er mr samt hug um a n og a mr lst maklegastur a njta hennar ef nokkur nyt er . En eigi snist mr n jafngur kostur sem er han fr v a essi kona er n eigi allra fri sakir skaplyndis en sr sjlfur fyrir kosti num. En halda vil eg allt a sem eg hefi um mlt en itt gjald mun vera ef nokku brestur ar um. Er lklegt a vel veri v a henni er allvel til n. Og hvert sinn er n er geti segir hn a enginn muni koma til jafns vi ig. En gefa vil eg r jarldm til ess a synir mnir eru til frir vi rki a taka."

orvaldur kvast eigi a vilja "v a mr ykir best komi er r varveiti ar til a eir taka vi, en mr er a eigi hent v a eg er eigi hfingjattar."

Og eftir a var sent eftir mur Droplaugar eirri er Arneiur ht. Grmur ht brir hennar en fair hennar ht Helgi, danskur maur, en mir eirra Hallerna. au systkin komu anga og er eim sagur essi kaupmli. eim kvast svo a hyggjast a eigi mundi annar maklegri a njta essarar konu en essi maur og sgust hr gan okka til mundu leggja. Og vi etta var Droplaug fest orvaldi me miklu f. Var stofnu veisla fr. Skorti hvorki tilfng ng n fjlmenni miki og fr veislan allvel fram. Og a henni liinni gaf orvaldur hverjum manni gar gjafir. Fkk hann svo miklar vinsldir a nlega bu honum allir menn gs og sat hann n ar ennan vetur til ess a vorai. keypti hann skip a er uppi st rs og frir anga til strf og konu sna Droplaugu. Voru gar eirra samfarir v a hvort eirra veitti ru vel en vi ara menn var hn heldur skapstr en ess milli flt og steigurlt en var hn afbrag annarra kvenna bi a yfirlitum og atgervi.

Arneiur mir hennar tti mrg skilgetin brn og var hn ekkja er hn tti essa sna dttir, Droplaugu. Og essu vori seldi hn sonum snum hendur b sitt en gifti dttur sna er Gra ht. En Arneiur r sig skip me orvaldi og vildi fylgja dttur sinni til slands. Grmur Hallernuson fr og me eim. Og er au voru bin sigldu au haf og fengu g veur og hagst, tku sland snemma sumars. au komu ar skipinu er Hfn heitir Borgarfiri fyrir sunnan Njarvk.

Frndur orvalds riu margir til skips egar eir spuru tkomu hans og fgnuu honum vel og buu til sn me smd me v lii er hann vildi a fri. En Ketill brir hans kom ekki til skips enda sendi orvaldur honum engin or. var Ketill kvongaur og tti son er orkell ht og var kallaur fullspakur. Hann kemur ltt vi essa sgu en kemur hann enn vi sar.

7. kafli

Hallsteinn ht maur. Hann bj eim b er Jrvk heitir. Hann var ungur maur og var nkvongaur. Hann var skyldur eim mjg Njarvkingum. Vi ennan mann var orvaldur stugastur ur hann fr utan. Hann rei til skips egar hann spuri tkomu orvalds og bau honum me sr a iggja um veturinn me allt sitt fruneyti. a ekktist orvaldur og fr anga me fjra mann, jnustumann hans og jnustumr hennar, en arir skiparar vistuust hra upp. Skipi var upp sett og umbi.

Lur veturinn og situr orvaldur Jrvk me yndi miklu. Og um vori ru frndur hans honum a hann skyldi kalla til vi Ketil brur sinn a taka vi goori snu og mannaforri.

En orvaldur kvast eigi a mundu gera "v a mr mun a lti tj a eg geri a og vinn eg a eigi til viringar a deila vi frndur mna."

a er sagt a orvaldur rei heiman vi nokkra menn upp hra og vestur yfir Lagarfljt og upp strnd og allt ar til er hann kom ann b er Vallholti heitir. etta land var lti a hsum en fullblisland. a kaupir orvaldur me f. Hann hsai landi og efldi bsta ann og er s br gur kallaur san jafnan. Eftir a tekur Arneiur mir hennar vi bi fyrir innan stokk og allri umsj. Er sni nafni bjarins og kalla Arneiarstum. Sest orvaldur ar b og fkk hann brtt vinsldir miklar. Droplaug skipti sr ekki af rum. Var hn rkilt mjg. tti mnnum mikils um hana vert. Enginn var orvaldur goorsmaur, sem fyrr var rita, en var hann svo vinsll a nlega vildi svo hver maur sitja og standa sem hann vildi. Frndur hans hylltust hann a mjg enda geri hann sr alla menn a vinum.

Maur ht Bessi og var ssurarson. Hann bj Fljtsdalshrai. a er fyrir vestan Lagarfljt, ar er heitir Bessastum, vi vatnsbotninn. Bessi tti tv brn. Ht son hans Ormsteinn en orlaug dttir. Ormsteinn var kvongaur og bj Vivllum hinum syri en orlaug Bessadttir var ung a aldri. Bessi var spekingur mikill og var kallaur Spak-Bessi og vi hann er kenndur brinn Bessastum. Vi ennan mann leggur orvaldur heitt vinfengi og svo hvor vi annan.

Flestir fru utan me skipinu er t hfu komi me orvaldi v a hann sendi Bjrglfi jarli skipi og ar me mikinn slenskan varning.

Grmur Hallernuson var eftir slandi v a hann vildi eigi utan fara. Hann keypti sr land a er a Giljum heitir. a er Jkulsdal neanverum. Hann bj ar tvo vetur og tk Grmur Hallernuson stt og andaist og tku synir hans vi bi og fjrforrum.

En hinum fyrstum misserum er au orvaldur og Droplaug bjuggu Arneiarstum fr hn kona eigi ein saman. La stundir fram lkindum og ar til a hn l barn og var a sveinn. Hann var vatni ausinn og nafn gefi og kallaur Helgi. S sveinn x ar upp me fur snum og var hinn efnilegasti. Og enn liu stundir eigi langar ur eim var annars sonar aui og var s nefndur Grmur eftir Grmi Hallernusyni. Uxu eir n ar upp bir brur og var eirra tveggja vetra munur, bir mjg efnilegir.

Fjra vetur var Arneiur fyrir bi ur hn andaist. Er ar haugur hennar fyrir ofan gar og utan. tk Droplaug vi llum rum og var henni a vel hag.

8. kafli

Gunnar ht maur. Hann var skyldur mjg Njarvkingum. Hann ba eirrar konu er Rannveig er nefnd og var honum heiti konu. Br hann veislu og bur til mrgum mnnum. eim orvaldi og Droplaugu var og anga boi og eim mnnum er au vildu og htu au ferinni. Og er a v kom er au skyldu fara kvaddi orvaldur Droplaugu til ferar me sr.

Hn kvast hvergi fara mundu "og svo vildi eg a vi gerum bi," sagi hn.

orvaldur spuri hv hn vri svo hverflynd "ar sem hst sem eg."

Hn svarar: "Ekki fer eg a v og bi eg a farir hvergi v a mr segir svo hugur um a oss veri ltil smd a boi essu og rin er eg a fara alls hvergi en munt ra num ferum a eg beii annars um."

orvaldur svarar: "Eigi nenni eg a sna svo mikla merki vi frndur mna ar sem vi htum bi en eg mundi hvergi fara ef eg hefi eigi svo fastlega heiti."

Br hann n fer sna. En hn var hrygg mjg vi a. orvaldur fer n vi hinn nunda mann einum teinringi. Hann var vopnaur vel.

Hn ba a hann mundi eftir lta sveri "v a mr segir ungt hugur um na fer. Eigi fyrir v, einskis ykir mr vert sveri hj r."

orvaldur sagi lti mark a um hugbo manna "og hefur ekki ann veg lti fyrr, en ekki er mr svo mikil elska sverinu a eg megi eigi vel af v sj."

Fer orvaldur n til skips og hn me honum og ykir henni allmiki a skiljast vi hann og gengur hn heim en orvaldur siglir t eftir vatninu tsynningsveur. Styrmdi svo mjg a orvaldur tndist essari fer og eir allir er me honum voru. En essi tindi spurust brtt um hrai og tti mrgum mikil.

En boi fr vel fram allt a einu er Gunnar kvongaist. au geru b t hrai eim b er Brandastum heitir og bjuggu lengi. Og egar hin fyrstu misseri ttu au barn. a var dttir og ht rds. Hn var efnileg og vel mennt. En rum misserum ttu au barn anna. a var sveinn og var nefndur orkell. essi brn ttu bi efnileg og uxu ar upp, vel efnileg. essi voru elst brn eirra. Mrg ttu au nnur brn og koma au ekki vi essa sgu. essi brn ttu sr vinefni og var hann kallaur orkell trani en hn rds bestingur.

9. kafli

Svo er sagt a Droplaug kunni illa frfalli orvalds og annaist mjg sjlf um fjrvarveislu. En er Bessi spuri essi tindi geri hann heimanfr sna t Arneiarstai en Droplaug tk vi honum forkunnar vel sem hn var vn.

Bessi mlti: "a er sem veist a vinskapur mikill var me okkur orvaldi svo a hvor unni rum. Vil eg n bjast til fjrforris me r. ar me b eg Helga syni num til fsturs og v heiti eg r me a kenna honum slkt mannvit sem eg kann."

Droplaug kvast eigi nenna a drepa hendi vi smd sveinanna "en er mr n a eim mest yndi allra manna."

var Helgi sex vetra gamall en Grmur fjgra vetra. Hvortveggi eirra var snemma roskinn.

svarar Helgi: "Svo ann eg miki Grmi brur mnum a eg m eigi vi hann skilja. Munum vi annahvort vera heima bir ea fara burt bir."

Bessi svarar: "Gott ykir mr a a vita a stugt s me ykkur. Vil eg a i su eim stundum me mr er ykkur ykir a betra. Ann eg ykkur ess jafnvel bum."

Helgi segir a eir mundu mist vera me honum ea heima til yndis vi mur sna. N fara eir upp me Bessa og er hann stsamlegur til eirra brra en lagi meira stund a kenna Helga rttir. eir voru ar lngum mean eir voru ungir en v lengrum heima sem eir voru eldri. Sinn veg var hvor eirra brra yfirlits. Grmur var hvtur og hrokkinhr og a llu sjlegur en Helgi var mikill maur vexti, ljsjarpur hr og raulitaur, breileitur og hinn kurteisasti, en a tti helst a yfirlitum Helga a hann var munnljtur.

10. kafli

ess er geti eitt sumar a skip kom af hafi Reyarfjr. Kona ein r fyrir skipinu s er Gra ht. Hn var systir Droplaugar, mjg rk a f. Fr hn af v t hinga a bndi hennar hafi andast og seldi hn lendur snar og keypti skip og tlai a finna mur sna. Droplaug rur til skips og bur systur sinni til sn og a iggur hn. Og ennan vetur er Gra er ar voru sveinarnir Helgi og Grmur heima og var Gra vel til eirra. stugt var me essum frndum. Fundu menn a a hvorri eirra systra var yndi a annarri.

En um vori spuri Gra Droplaugu hvar hn si henni bsta.

Hn svarar: "Veit eg menn er sitja gum bsta me miki li en fjrkost ltinn. ykir mr lklegt a eim muni falt land. S br heitir Eyvindar, a er fyrir austan Lagarfljt, og er eitthvert bjargmest land hrainu og okkaland allmiki."

Svo fr a til a r systur keyptu essa jr og setur Gra ar b saman og fkk Droplaug henni mlnytu og ara hluti er hn urfti a hafa til bsins. Gra ltur hggva upp skip sitt og flytja heim viinn og leggja hs og eir viir eru ar enn hsum. Gra sndi brtt af sr mikla risnu og tk mikla vinsld. Hn var kvenna minnst en afbraglega sjleg, greyp skapi og skrungur mikill og forvitra. Hn hafi eigi lengi bi ur hn l ann grip me f snu er henni tti betri en nnur eiga sn jafnmikil. a var hestur er hn kallai Inni-Krk v a hann var inni hvern vetur. Hann var svartur a lit. Lt hn hann gelda snemma. Svo mikill fgrur hljp a Gru a Eyvindar a nlega ttu tv hfu hverju kvikindi. Menn fru r msum hruum og bu Gru og hnekkti hn llum fr og kvast svo misst hafa bnda sns a hn tlai ngvan mann a eiga san. Synir Droplaugar voru lengi me Gru og var a ml manna a eir ttu gs milli a ganga a vera eim remur bjum er bestir voru hrainu og var eim ar alls staar stsamlega veitt.

a bar til einn dag a drepi var dyr Bessastum og Bessi bndi fagnai eim sem komnir voru. Var ar sbjrn bndi vestan af Aalbli og Helgi son hans og fru bnorsfr og bu orlaugar Bessadttir til handa Helga sbjarnarsonar. Bessi hyggur a og lst svo a eigi muni vst a ri maur veldist til vi hann til mga a hn vri gur kostur, v a Helgi var hinn vinslasti maur. Var essu ri. Leggur sbjrn til mannaforri allt og f svo miki sem Bessi beiddi. Var Helgi hinn smilegasti maur.

Eftir a var a veislu sni og va mnnum til boi um hrai. Droplaugarsynir voru eigi heima og voru t Arneiarstum. Bessi sendi eim or a eir skyldu koma til veislunnar en eim fannst ftt um og ltu sem eir vissu eigi. Fru eir og hvorgi og stu heima. En veislan fr vel fram allt a einu. Og upp fr v voru Droplaugarsynir aldrei langvistum Bessastum og hafa a margir menn fyrir satt a Helga Droplaugarsyni vri aftursj a um gjafor essarar konu.

Eftir etta setur Helgi sbjarnarson b Oddsstum og var vel um samfarir eirra. Tk Helgi sbjarnarson n vinsldir miklar og allt mannaforr a helmingi vi Hrafnkel frnda sinn fyrir austan vatn. Og egar hin fyrstu misseri er au voru samt var eim barns aui. a var mr og kllu Ragnheiur.

Helgi sat Oddsstum tvo vetur og unnust au miki og vel. Og hinum rija vetrinum beiddist hn a fara kynnisleit upp Bessastai a finna fur sinn. Hn lt eftir meyna og vandi af brjsti. Hn var uppi ar viku og tti Helga ml a hn fri heim og sendir eftir henni rla tvo og uxa. eir voru ar um ntt. fll lognsnr um nttina. Um morguninn fara au heimleiis. var Helgi farinn ofan drang ann er fram gengur af Oddsstaahfa. S hann a eir ku sunnan eftir sinum og ofan vk eina og drukknuu au ar ll. ar heitir n rlavk. Helgi s upp misfarar eirra og tti allmiki. Helgi gekk heim og sagi tindin og ttu mrgum mikil. Spurust essi tindi um allt hrai. Og er Bessi spuri etta bau hann heim meyjunni Ragnheii og fkk henni ar fstur me sr. tlai hann a Helgi mundi skjtara af hyggja en a var ekki.

En hann sat enn tvo vetur a Oddsstum og eggjuu menn hann a hann kvongaist. Og hann fr heiman og norur Smjrvatnsheii til Vopnafjarar og komu til Hofs. ar bj s maur er Bjarni ht og var Brodd-Helgason, hinn mesti skrungur og hfingi mikill. Hann tti sr systur er rds ht. Hn var fr kona og vel mennt. Viurnefni tti hn sr og var kllu rds todda. v var hn svo kllu a hn gaf aldrei minna en stra todda er hn skyldi ftkum gefa, svo var hn rlt. Hn var skapstr og skrungur mikill, skafinn drengur og lkleg til gs forgangs en var hn ltils vir heima. Og essarar konu ba Helgi sbjarnarson sr til handa. Bjarni gaf konuna. Er bo stofna og sitja menn ar a veislu og er boinu var loki rur Helgi heim me konu sna rdsi. Tk hn ar vi bi og llum forgangi. Klluu margir a ess vri vel fengi sem san bar raun a hn var forvitra.

Litlu sar en hann var kvongaur var honum kennt barn. a hafi hann sma mean hann var kvonlaus. a var mr og ht Rannveig. Matselja s var mirin er Helgi hafi sett fyrir b sitt. rds tk vi essi meyju og geri svo til sem hn tti. Fddist mrin ar og var a ngvu sjlegri en s er skilgetin var. En rds lt konu egar burt og fkk henni ga peninga. etta lagist mikil viring hversu vel rdsi fr a sem mart anna.

Og er au hfu einn vetur samt veri ba hn Helga selja land etta v a hn ttist eigi halda mega risnu sinni fyrir akvmdarsakir "og vildi eg a keyptir landi Mjvanesi v a mr snist eigi jafnmjg garshlii."

etta land kaupir Helgi og fer byggum til og br ar lengi san anga til a hann ttist ar eigi mega sitja fyrir eim tindum er san gerust.

11. kafli

rir ht maur er bj Mnesi fyrir austan Lagarfljt. S br stendur mjg miju hrai. ar er einn br milli og Eyvindarr, er Gra bj, er heitir Finnsstum. rir var hgur maur og vinsll. Hann var kvonlaus og hafi svo lengi veri. Hafi hann sett msar matseljur fyrir b sitt.

orgrmur er nefndur leysingi einn. Hann tti vinefni og var kallaur tordfill. Hafi hann unni sig burt r rldmi og var ur rll fastur ftum. Hann var heimamaur Mness-ris og skyldur honum mjg. orgrmur var ltill maur vexti og kviklegur, ormargur og illorur, heimskur og illgjarn, og ef hann heyri nokkurn mann vel ltinn stist hann mti og mtti eigi heyra og var hann eim llum nokkra fltu a f.

S var siur va fyrndinni a ltt voru bastofur og hfu menn baksturelda stra. Var va gott til eldibranda v a ll hru voru full af skgum. var og svo hsaskipan a hvert hs st af enda annars en ngvar stofur. var allt eitt, skli s er menn stu a mat og ar svfu menn upp undan borum hver r snu rmi. En innar af sklanum voru lokhvlur og lgu ar vildarmenn.

a var eitt kvld um haust er menn komu heim fr heyverki og eru gervir eldar strir og kasta verkmenn klum og bakast vi eldana. rir l upp fr eldinum klin og talai vi gesti sna.

tk orgrmur til ora og mlti: "Oft mun a v koma a vr megum vel vi una a vr hfum oss betur fengi hsbndans en flestir arir. Munum vr og ess mega vilnast a hvergi mun slkt a ganga sem hr Mnesi. Ea hvar viti r hsfreyju er yur yki honum fullkosta og jafnvel hafi haldi risnu eftir sinn bnda sem hann eftir sna hsfreyju?"

Allir gu og svruu ngvu. svarar orgrmur sr sjlfur: "Allgott er a a vita a eg vinn yur orlausa og veldur a v a r kunni ngvu a svara."

S hskarl svarar honum er sat rumegin elds og nauta var vanur a gta. Hann mlti vi orgrm: "Oft er a um hagi na a rausar a mart er eigi kemur til n. Veit eg konu er a munu allir mla a hn muni skrungur vera me konum sem rir me krlum og eigi minni rausn haldi eftir sinn bnda en rir eftir sna hsfreyju og m eg segja hvar hn situr. Faru heiman vestur yfir Lagarfljt og upp Arneiarstai. ar br s kona er Droplaug heitir. Hana vitum vr best hafa seti eftir sinn bnda. Mun vara mega til taka v a enginn mun hennar maki finnast voru landi," sagi hskarl, "og vara s."

orgrmur svarar: "a mun best a egja n og taka fyrir belgjarmunnann. En jafnan er eg mlugur kallaur og er vel a a komi a kvld a eg svari v sem til liggur. mttir a mla a hn hafi vel unna eim bndanum er hn tti er orvaldur var irandason og best hefir menntur veri hrainu ef hn hefi eigi lagt Svart rl sinn rekkju hj sr. Og a er n eigi frri manna orrmur a Helgi Droplaugarson muni vera son Svarts rls en orvalds."

Hskarl svarar: "Miki telst r tungu og a er rum ykir mlanda. Er a lklegast a r taki um allt bak um sir a er lgur."

rir heyrir til tals eirra og tekur til ors v er hann sprettur upp, hann hafi sprota hendi og rekur um eyru orgrmi og ba hann egja og mla eigi fleiri or "er a lkara a r vefjist tunga um hfu. En bi eg alla sem hr eru vi staddir, ef eir ykjast nokku mr eiga betur a launa en orgrmi, geri svo vel a enginn reii essi or."

Margir htu gu um etta a svo skyldi vera sem hann beiddi. En bar hinn veg raun a enn voru eigi allir svo agmlskir a egu yfir me og kemur oft a v sem mlt er a fer or er um munn lur.

essi or komu upp Arneiarstai til eyrna Droplaugar og sonum hennar. eir voru eigi heima um daginn er Droplaug spuri etta v a eir hfu a jafnan til skemmtanar a fara a rjpum og bru heim byrum. eir hentu a essu miki gaman og veiddu eir ekki ann veg rjpur sem arir menn. Ekki hfu eir net og skutu me snrisspjtum. eir bru heim etta kvld veii og fru mur sinni sem eir voru vanir. Hn var jafnan vn a taka vel vi eim en var n venjubrigi.

Hn var n mjg hlfr og mlti ftt nema af stygg a er var, kvast aldrei hira hvort eir bru heim krkilftur nokkrar "mun eg aldrei ba a sur a i fari ekki a slku."

Helgi svarar: "Ekki mein er r a essu mir v a etta verur okkur fyrir og m etta vel gera til matar mnnum. Verur oss vandlifa. Illa ykir ef vr hfumst ekki a ea hfum lti og er eigi vst a vi getum svo gert a llum lki vel."

Droplaug svarar: "M og vera, vi essa in er hefur, a orgrmi tordfli yki meir segjast tt Svarts rls heldur en tt orvalds irandasonar ea annarra Njarvkinga ea enn annarra eirra er mr ykja flestir slenskir ltils virir hj eim."

Helgi svarar: "Er svo mir a rugla er skapi nu. En hafu r mitt a v a r yki sem er a eg er ungur. Skipau aldrei skap itt eftir hins versta manns orum. Legg aldrei trna inn slkt er enginn mun annarra. Mun Tordfli jafnan heima a er illt er en ig mun etta saka ekki. N mun eg mir hugga ig fm orum, a annahvort mun vera a mr mun tlaur aldur ltill ea Fljtsdlir munu sjlfir segja a eg er son orvalds irandasonar, margir skulu minni til ess reka, en eigi sonur Svarts rls. Bi eg a gerir r eigi angur a slku v a svo mun eg gera."

var Helgi Droplaugarson tlf vetra gamall og svo vel roskaur a margir voru eir fullta a aldri a bi hafi Helgi vi eim afl og roska. Grmur var tu vetra og allvel menntur. Me eim brrum var svo stigt a hvorgi vildi ganga r hsi t svo a annar vri eftir. Hn snr burt af tali essu og inn. eir voru ar um veturinn lengi fram og var Droplaug aldrei jafn bl vi sem ur og gfu eir a v ngvan gaum. Fru eir fram snu athfi sem eir voru vanir. Lur af skammdegi.

a var eina ntt a teki var ftum Grmi. var nlsi miki. Hann spuri hver ar vri.

Helgi svarar: "Lttu hljtt. M eg aldrei sofna. Vil eg a rsir upp v a n er svo ljst sem um dag. Vil eg a farir me mr."

"Hva munum vi n a rjpum fara um ntur?"

Helgi svarar: "Frum vi austur yfir vatn og ofan til Eyvindarr a hitta Gru frndkonu okkra v a mr leiist flti mur minnar."

Grmur sprettur upp og klist og ganga t san. eir voru svo bnir hversdaglega a eir voru sluvamlskuflum mrendum, ar brkur a nean. Feldi hfu eir til yfirhafnar. Snrisspjt hfu eir hndum en hvorgi hafi afl a bera sveri, svo var a miki. eir sneru ofan af velli Arneiarstum og ofan vatnss.

mlti Grmur: "Hv snr sana? Ekki er ar von rjpna. Snum upp heii."

Helgi svarai: "Ekki tla eg ann veg a fara v a ar er svo styggt a hvern dag er a fari. Vil eg fara s ofan til Vallaness og ofan Vllu, yfir Grms, svo ofan til Eyvindarr."

eir fru lei v a Helgi var a ra hvert sinn. En er eir koma nean Vallanes lsti af degi. San fara eir t eftir skgum og skortir eigi fugl a veia og veiddu eir mart. eir komu t til Eyvindarr er alljst var og tekur Gra vi eim allvel og var eim einkar fegin og ba ar lengi a vera. Helgi jtai v. Eru eir ar ennan dag.

Og ara ntt fyrir dag er Helgi ftum og vekur upp Grm brur sinn, kva vera veur gott a fara a rjpum. eir rast til ferar og ganga upp r gari og upp hj geri v er heitir a Uppslum. Og er eir koma ar snr Helgi ofan Mrar fyrir nean skga og t eftir hrai.

Grmur spuri hv hann fri svo "veit eg a eigi er fuglsins von svell ea mrar heldur er hans von um skga ea heiar."

"Komi mun ar vera. mun eg fara t eftir brnum fyrir ofan Finnsstai og fyrir utan Mnes og t til Snholtsskga. N munum vi sna upp til Tkastaa og svo utan me fjalli og heim til dgurar til Eyvindarr."

Hrm var falli sana og var vindlti, gtlega gott a ganga. Og er eir fara t eftir brnum fyrir ofan Finnsstai lsti af degi. eir su t fr Mnesi hvar einn stakkgarur st fram vatni Lagarfljt. ennan stakkgar tti Mness-rir. Og n sj eir a hestur st undir garinum og ar me tveir menn og geri annar hlass en annar bar t heyi.

Helgi mlti: "Menn eru ar niri nesinu og er eigi lklegt orgrmi tordfli a er hlassinu er."

"Hva mun ig undir hvort hann er ea annar maur?"

Helgi svarar: "Mr er sagt a hann hafi mlt vi mig illmli og mur mna."

Grmur mlti: "Hva sagir vi mur na hausti a hn skyldi eigi skipta skap sitt eftir hins versta manns orum. Lttu n eigi a ig falla."

Helgi svarar: "Kom, og ver eg a finna hann og vil eg vita hvort nokku er einur honum en ekki mun eg gera honum til meins."

12. kafli

N fara eir ofan eftir svellunum. Aukennd var fer eirra Droplaugarsona brra er eir fru ti. Hvorgi vildi ganga spor rum og gengu eir jafnfram og af v kenndist fr eirra a langt si til. En vi garinn hlassinu var orgrmur tordfill sem eir hfu s en nautamaurinn var garinum uppi s er oraskipti tti vi hann.

orgrmur mlti vi hann: "Menn fara ar ofan eftir brnunum fyrir ofan Finnsstai. eir fara frlega. ykir mr lkt eim Droplaugarsonum ofan af Arneiarstum."

Hskarl svarar: "Hva mun okkur vara hvar eir fara? Eru eir vaskir sveinar og meinlausir og er ngum mein a ferum eirra."

"Aldrei veit eg a," sagi orgrmur. "Get eg a eir vilji mig finna."

"Hv mun a sta," sagi hskarl, "ea hva munu eir vilja?"

orgrmur mlti: "Manstu ei hva vi tluum hausti vi eldinn?"

Hskarl svarar: "Hva mun n undir v? Hugi eg a a mundi va fari hafa."

"Ekki skaltu a tla," sagi orgrmur, "veit eg a au or eru komin upp Arneiarstai til eyrna Droplaugar og sonum hennar. Er mr sagt a au hafi beisk vi ori og hafi hn eggja Helga hendur mr. Get eg a hann muni n tla a reka ess rttar og a get eg a eg bi ess eigi r sta, essa vanrttis, og mun eg beita hestinn fr hlassinu og ra heim Mnes og er eg hirur en eg s glggt a essir menn sna hinga."

"Ekki mundi eg a gera," segir hskarl, "taktu heldur tindlur r sleanum og hafu upp garinn og brjtum kleggjann undir ftur okkur en eir ungir bir og munu eir ekki geta a gert vi okkur ef vi veitumst duganda."

orgrmur svarar: "Ekki get eg htta megi undir fjandur essa v a svo a eins lst mr essa menn a eim muni duga vel hendur og hjarta og munu eir geta stta okkur me skotum v a eir hfa allt a er eir skjta til, bi menn og fugla" tekur n hestinn og hleypur bak. Hann hefir vnd hendi og ber tvr hliar.

Hskarl mlti: "Illa er slkum mnnum fari sem ert, mlir rn og regin vi hvern mann en orir ngvu gegn a ganga ef eftir er leita. tla eg a sannast a srt bi dlaus og deighugaur. Hr mun eg ba og vita hva eir vilja."

orgrmur hrkkvir hestinn og hleypir vers upp r nesinu. Hann vkur hestinum suur til mts vi , bregur upp hendinni og veifar. Hann setur upp p miki og ttist spotta . Helgi sr etta og tti illa. Steypir hann af sr feldinum og hleypur til mts vi orgrm tordfil. Og egar hann ttist skotfri vi hann skaut hann til hans spjti. a leitar sr staar og flgur undir hnd orgrmi og kemur t undir annarri. Fellur hann egar dauur til jarar. tk Helgi hestinn og leiir anga til, ltur orgrm bak. Grmur styur hann en Helgi leiir hestinn ofan til stakkgarsins. eir heilsa hskarli vel. Hann tekur v glalega.

Helgi mlti: "N hfum vi drepi hr mann fr verki me r og er n verki unni og munum vi taka til a vinna me r."

En hann svarar: "Engis arf eg me. Tel eg eigi mr etta harmsk v a eg get a a tali flestir menn a honum mundi essa fyrir lngu von. Mun eg ekki vinna a kafara a etta hafi ori. Fari i heim ann veg sem ykkur gegnir best."

Helgi mlti: "orgrmur vill vera fer me r heim v a hann ykist eigi einfr."

Hann tekur reip r sleanum og bindur hann bak fram vi silann. Tordfill situr n heldur gneypur baki. eir fara n brur heim til Eyvindarr en hskarl gerir hlassi og vinnur slk er hann vill. En san fr hann heim, ekur hlassinu a vindauganu og ber inn og eftir a gefur hann hestinum og brynnir en orgrmur situr bak mean. Og er hskarl hefir dvali daginn sem hann vill gengur hann inn er hann hefir moka fjs og dregi vll en orgrmur sat baki einart mean. rir bndi var undir bor kominn og var nr hdegi. Hann segir ri tindin. rir spuri v hann hefi svo lengi dvali.

Hann segir a hann tti miki a gera "en mr tti ltils um vert a sktfuglinn vri drepinn."

rir sprettur undan borum og kveur tvo menn til farar me sr og ltur sla hesta.

Droplaugarsynir komu heim til Eyvindarr og sgu Gru essi tindi.

Gra kva a vel ori "en ykir mr frndi snemma taka til manndrpanna."

etta vg kalla menn Helga fyrst hafa vegi. Gra ba skamma stund dveljast "i skulu ra n heim Arneiarstai" - eir stga bak Inni-Krk - "v a eg get a rir komi hr dag a vitja ykkar. Munum vi semja ml me okkur en i fari n vel."

eir koma heim Arneiarstai og er mir eirra ktara lagi. Hn heilsar eim vel og spuri tinda. eir segja alls engin.

"Hva er veium san i fru heiman?"

Helgi svarar: "Smtt er veium mir, veiddi eg tordfil einn."

Hn svarar: "a er ltil veiur v a a er ltill fugl en njttu heill handa v a ann einn muntu veitt hafa a mr mun mikil aufsa vera."

En miklu var hn n fleiri til sveinanna en ur.

rir rur n heiman me flaga sna og kemur til Eyvindarr og drepur ar dyr og ba Gru til hurar ganga. Hn gerir svo og heilsar eim vel. rir tekur v heldur seint og spuri a Droplaugarsonum.

Hn segir eigi ar vera "en er sem eir su hr. a sem til tinda er ori fer eirra vil eg taka mli fyrir . Geru f svo miki sem vilt en eg mun bta, v a oss ykir ltils vert eins rls drp heldur en a fari manna munna. En vi hfum tt vinskap saman gan san eg kom hinga til lands. tla eg a enn skyldi svo vera. Er etta eigi strra ml en svo a vi megum etta vel semja."

rir segir a vel mega "v a marga hluti hefur vel til mn gert og r sjlf fyrir essum btum."

Gra gekk inn og kom t me svo miki f sem vant er a bta rla. Hn gaf ri fingurgull og ba sveinunum virkta. tti henni sr veittur vinskapur ef hann hldi stt vi sveinana. rir kva svo vera skyldu sem hn beiddi. Rei hann heim vi svo bi.

13. kafli

Maur er nefndur Nollar. Hann bj eim b er heitir Nollarsstum. a er hi nsta Arneiarstum. Nollar tti f lti en mikla meg og hafi a mest til atvinnu er hann leigi. Hann var verkmaur mikill, svartur maur, manna mestur, kvittinn var hann, illorur og vinsll, og llu var hann okkamaur. Hann var brir orgrms tordfils. ngvu var Nollar vinslli. Hann spuri tindi essi er gerst hfu hrainu. Hann geri fr sna og fer um ntt til Mjvaness og finnur Helga sbjarnarson og biur hann taka vi mlinu.

Helgi svarar v brtt, kva ekki mart milli eirra Droplaugarsona, sagist ekki hira a eim yri slkt til "ykir mr sem rir eigi mli. Mun hann gera r nokkurn sma en ert nbi eirra brra og munu eir vera r sjmenn."

Nollar svarar: "v fr eg inn fund a ert vor hfingi. ykir mr skyldastur til a losa vandri manna hrainu a eigi falli jafnstrt til sem n er ori en ella er ekki skot til n."

Helgi mlti: "Faru burt og vil eg ekki veita r na bn v a mr ykir menn vel til valdir a i su brur a ungt fi af."

Nollar fer burt og ykir sn fr ill orin og segir Helga v oft ltinn hlut mundu hafa fyrir Droplaugarsonum "ef eim skal aldrei refsa sn kynni."

Nollar leggur brur mikinn okka. eir ltu sem eir vissu a eigi.

orbjrn ht maur. Hann bj Skeggjastum. a er t hi nsta Nollarsstum en suur fr si. Hann hafi veri kvongaur en var hn ndu. Hann tti dttir eina er Helga ht. Hn var vn og vitur. orbjrn var vel fjreigandi, vinsll maur og gur bndi og vi aldur.

Bessi hinn spaki var vin orbjarnar og oft heimbo a honum og gjafir en Bessi hafi gefi Helgu marga ga gripi og var a or a honum tti sj kona betri en arar san hans kona var ndu. En eim misserum var a mlt a Helgi Droplaugarson legi anga komur snar til Helgu orbjarnardttir og ekki var a kalla henni um veran hug sem raun bar nokku v a er eir brur hfu tvr ntur heima veri tekur Helgi Inni-Krk og beitti fyrir slea. Hann ltur koma h sleann og kvaddi Grm til ferar me sr, sna san ofan s. eir fara t eftir sinum allt fyrir Skeggjastai, sna til bjar, lta ar hestinn ti tni og kasta heyi fyrir. eir brur ganga inn stofu. Heilsar Helga eim vel og sest Helgi niur hj henni.

Og er au tluu sn meal beiddi hann a hn mundi fara ofan til Eyvindarr og vera ar um veturinn. essu jtar hn. Og er au tluu etta sn milli kemur ar inn maur einn. S var svrtum kufli. ar var Nollar. Hann reikar utar og innar eftir glfinu og ltur slta httinn. En er minnst er von hleypur hann fram og ofan eftir vellinum, svo ofan a vatni. ar stendur steinn undir bakkanum. ar kastar hann klunum og leggur upp steininn. San sktur hann beinsptum undir sig, hleypur san upp eftir vatni slkt er fara m. Um hdegisskei kemur hann upp Bessastai. Hann var ksisbrkum. En svo hafi hann fljtt fari a a var me megni. Bessi heilsar honum vel og spyr hv hann fri svo miki.

Nollar svarar: "v, a rin er nausyn og fer eg ekki sur inna vegna en minna."

"Hva er a?" sagi Bessi.

"Helgi fstri inn er kominn Skeggjastai t og tlar hann a ffla Helgu orbjarnardttir t til Eyvindarr og leggja hana sng hj sr, en ar kemur a v sem mlt er a betra er vltum a vera en ngum a tra v a hefir tra honum sem sjlfum r. M a ekki einu ori telja hvern sma hefur honum gert en hann launar v sem hann hefir ngst til, illsku og undirhyggju."

Bessi brosti a og mlti: "Hv segir mr essi tindi heldur en rum mnnum?"

Nollar svarar: "v, a eg tlai a r mundi helst undir ykja og umhuga v a a er alurmur a r yki hn betri en arar konur."

Bessi svarar: "a hefur jafnt veri mtulega hf stillt og a Helga vri gefin fstra mnum tti mr ar fr kona vel gefin hraustum manni. En get eg a honum yki sr a of lgt fyrir mannviringar sakir. En ann einn vinskap hefi eg tt vi Helgu a hvortgi hefur spillst fyrir v. Hefi eg af v gefi henni gjafir a fair hennar hefir gefi mr ga gripi. N faru og seg rum essi tindi n v a eigi deyfist hugur minn vi mart."

Nollar svarar: "Satt er a a segja a tlifa hafa n kappar Fljtsdla er eir lta eitt sveinsnykri taka af sr konur ar sem ert svo r fyrir henni a gir einskis. Mun eg lta af a segja r a eg veri vs a ltur sem vitir eigi a r s sneypa ger. Reynist skaplyndi yart er eigi er vi um a eiga er yur ykir dlt vi. Er og v sur d yur er meir er yur leita."

Bessi svarar: "a veit eg a r mun fara sem orgrmi brur num a mlir til helgi r ef nytir r eigi betri manna vi."

Bessi sprettur upp, kvaddi menn til ferar me sr. eir taka hesta Bessa tvo og leggja sla. Rur Bessi og annar maur me honum en tveir ganga hj. Nollar var hinn fimmti. eir fara t eftir sum. Fr var g og allkalt og strauk mjg vi.

au Helgi og Helga stu tali mjg til annars litar.

ba Helgi a hn mundi bast "v a langt er t til Eyvindarr en eg vil eigi koma ar um ntt."

Helga litaist um: "Hvort var ekki Nollar hr morgun glfi um hr?"

Helgi mlti: "a tla eg vst a hann vri hr og skjtt hefur hann n burt horfi."

"Kynlegt ykir mr ef hann ykist eigi vs orinn nokkra tinda. Mun eg hvergi fara daglangt v a eg get hann anga njsnir fari hafa a mr tti vel a hann yri lygimaur af."

Helgi svarar: "Geru sem vilt en a segi eg r sem eg mun efna a eigi fer eg eftir r annan dag."

Helga svarar: "Vel er rir v en hvergi fer eg a sinni."

Helgi gengur t og sest slea en Grmur fer bak. Fara eir n t eftir sum. N sj eir brur a menn fara sunnan eftir vatni fyrir Nollarsstum. eir kenna n mennina.

N tekur Nollar til ora: "Bessi, n mttu sj hvort eg hefi nokku logi til. ar fara au n t eftir sunum fr Skeggjastum. Rur Grmur fyrir en au Helga sitja slea. Er n svo a eg tek a reytast. Vildi eg a leyfir mr a fara heim v a eg mart a gera en eg er einn til."

Bessi svarar: "Faru hvert er vilt. tla eg sjaldan a kveja ig til ferar me mr og kk skaltu af mr hafa fyrir essa fer."

Nollar snr n heim til bjar sns en eir Bessi fara t eftir sum miki tlt.

eir brur fara t undan. Fara hvorutveggju me hinu vestra landinu uns eir koma fyrir nes a er gengur vestan Lagarfljt og heitir Mealnes.

Utan nesinu stendur br er heitir Hreiarsstum. ar er n sauahs. ar bj s maur er Hreiar ht. Hann var landnmsmaur og vinur mikill Bessa og Droplaugarsona. Hreiar var hinn besti bndi og hinn vnsti maur. Heldur var hann n vi aldur og hafi ar bi langa vi.

Fyrir nesi voru allt vakar. ar brynnti hirir nautum snum. Og er eir brur komu a vkinni segir Helgi a eir mundu brynna hesti snum v a honum var heitt. var mjg hlfrkkvi. eir gera svo. mlti Helgi a eir munu hlaupa upp skginn. eir brega hnfum snum og kvista viinn. Helgi benti og gerir slt nean. bindur Helgi bak hestinum fram vi silann og niur undir kvi. Hrslu bindur hann tagl og leggur upp tauma og mlti a hann skuli fara ofan til Eyvindarr. Hrslunni hrkkvir um krka hestinum og hleypur hann v harara ofan eftir sunum. eir brur hlaupa upp skginn. Helgi brtur sr vlur tvr og gerir kvistlausar. Hann hefur etta hendi sr.

N koma eir Bessi a vkunum. Og er eir koma sunnan fyrir nesi taka til ora hskarlar Bessa: "Ei veit eg hverju s hlir er essa menn segir hughvata ar er eir renna undan eim manni er eim hefur bestur veri alla vi. N tlum vr aldrei d essum mnnum."

Bessi mlti: "etta er mikil heimska er i mli. Get eg heldur a hinn veg beri raun a eir veri fm lkir um hr. N vil eg a i fari heim binn Hreiarsstum en eg mun ra eftir eim brrum vi annan mann v a eg vnti ess a s einn veri fundur vor og eirra brra a eg mun ekki mann fjlda vi urfa v a hr hafa hvorugir heiftarhug rum. En i bi mn hr mean til ess eg kem hr morgun."

Hskarlar vera essu fegnir og taka vi klum snum, ganga til hss og hlja allmjg og kvust aldrei vlka menn hafa s sem essir eru "er hleypa undan v meira sem meir lur daginn."

Bessi hrkkvir hestinn t eftir vatninu. Hskarlar gengu a vkunum og lgust a niur og drukku er eim var heitt ori vi gnguna, lgu vopnin niur ftin au er eir hfu um daginn. eir voru stakki og brkum.

mlti Helgi vi Grm brur sinn: "Hlaupum vi n ofan a eim og tkum og veitum eim harmkvli nokkur. eir hafa okkur mjg gabba."

Grmur svarar: "Aldrei geri eg a v vi eigum ngum manni betur a launa sem Bessa. Hefur hann okkur meti umfram alla menn ara."

"Svo skal vera," segir Helgi. "Hans skal a njta v a hann er vinur minn en hafa skulu eir n erindi ellegar en munum svo fyrir sj a saki ekki til lengdar. En vita skulu eir a vi eigum alls kosti vi ."

N var svo a vera sem Helgi vildi. eir hlaupa ofan sinn. Tekur sinn mann hvor eirra brra. Grmur fkk ekki a eim gert er hann tk anna en a er hann hlt honum undir sr. Helgi veitir eim umb er hann vlar um svo a hann snarar saman hendur vxl kvinum en hneppir hfui aftur meal ftanna, sktur vlunni knsfturnar, nemur vi hnakkabeininu. N fer hann til me Grmi og br um svo sem hinn fyrra, breia yfir klin og ganga svo til bjar Hreiarsstum, drepa ar dyr og bija Hreiar t ganga. Hann gerir svo og heilsar eim vel, bur eim ar a vera.

"Oft er ess kostur," sagi Helgi, "en vi frum jafnan s og skulum vi heim kvld en ykist eg enn vi urfa v glfar mnir liggja niur vi nautabrunna en n gengur til hafs og ykir mr drflegt. Vildi eg a tkir upp kvld og hafir heim me r er brynnir nautum num."

Hreiar var s einn maur a hann httai aldrei fyrr en rijungur var af ntt en l allt til hdegis. Hreiar gekk inn en eir brur gengu suur til Hofs og svo fyrir nean Skeggjastai. gerir veur og tekur a drfa og n gerir hi mesta illviur.

snr Helgi til bjar Nollarsstum "vil eg ganga me bjum en eigi eftir sum v a mr ykir villufrt."

Helgi drepur ar dyr. var lii dagsetur. Nollar rs upp r rekkju sinni og steypir sig stakki og gengur til hurar og egar hann lkur upp hurinni rfur Helgi hnd honum og kippir t illviri. Grmur tekur ara hnd honum og leia hann a vikestinum, fletta stakkinum fram yfir hfui. Grmur stendur fyrir framan hfui en Helgi hnykkir einum sviga r kestinum og hir Nollar svo a hvergi var heil h hans milli hls og hnakka.

ltu eir hann standa upp og bu hann fara burt fr eim "skaltu hafa etta fyrir hlaup itt og b svo verra."

eir fara og sna n heimleiis, koma svo heim er miki var af ntt. Tekur Droplaug vi eim bum hndum sem hn var jafnan vn.

Bessi rei um kvldi til ess er hann kom til Eyvindarr. Nokkru fyrri kom Inni-Krkur. En essu kom grikona r fjsi og sagi Gru a Inni-Krkur var kominn heim me undarlegan bning. Gra gengur t og hskarlar me henni og taka Inni-Krk og beita fr sleanum, brynna og gefur honum. San leysir hann r sleanum rekendina. kemur Bessi tn. Gra fagnar honum me blu. Bessi ekkist a og spuri hvort eir vru ar komnir frndur hennar.

Hn segir a a vri eigi "ea hversu stenst af um ferir nar?"

Bessi segir alla sgu sem fari hefir. Bessi var ar um nttina. Veitir Gra eim allalvarlega. Gra biur eim virkta vi og mlti a hann skuli veita eim vinskap. Bessi segir a svo skuli vera.

Hreiar sat vi fornsgu til ess er lii var dagsetur. fr hann t og gaf nautum snum. Eftir a rekur hann au til brunns. Honum kemur hug hva Helgi hafi mlt vi hann, snr a vatninu og a vkunum, finnur eigi glfana, sr ar bandhntu essa er ar lgu. Leysir hann . Eru eir svo stirir sem stokkar. Fer Hreiar heim eftir eyk og ekur eim heim til bjar. Hann hjkar eim vi og hressast eir vel. ar voru eir nttina.

Og um morguninn bst Bessi heim fr Eyvindar. Gra gaf honum fingurgull og seilamttul og mlti til fullkominnar vinttu vi Bessa. Rur hann ar til er hann kemur Hreiarsstai. Hreiar tk vi Bessa forkunnar vel. Sgu hskarlar hans snar eigi slttar.

Bessi hl mjg a, kva gleibrg vera ungra manna "en er vst a eir hafa snt a a eir hafa alls kosti tt vi ykkur en lti mn a njta er eir hafa eigi meira a gert vi ykkur v a rnar sakir geru i til a eir hefu drepi ykkur. N skulu i lta vera kyrrt."

"Svo munum vi gera," sgu eir, fara heim eftir a, fara upp eftir sunum ar til er eir koma fyrir Nollarsstai. ar sj eir Nollar sitja hyrnishrku sem hundur og er allhlmll. Hann biur Bessa a hann mundi rtta mli, slkar hrakningar sem hann hefur fengi.

Bessi kva a maklegt a hann hefi nokkurt brri fengi "en m eg eftir leita a srt maklegur."

Nollar dragnar heim en Bessi rur ar til er hann kemur Arneiarstai. var annan lit. eir Droplaugarsynir voru tninu ti og buu honum ar a liggja og uru fegnir fstra snum er hann var ar kominn. Bessi ekktist a og var hann ar um nttina. En um morguninn ra eir margt og flest um essa hluti er hann hafi fari eftir eim brrum.

"En eg hefi af v gert fer mna eftir ykkur a eg vil a i varist a sem eg mun segja ykkur a i lti eigi vonda menn komast milli ykkar og mn v a i munu ekki ess til taka a eg muni ykkur af hendi gefa mean i veiti eigi mr gang ea Ormsteini syni mnum. En ef ykkur greinir mun eg jafnan sta leggja. Mun eg me ykkur vi hvern sem i eigi hrainu ara. En vi konu er hefur lagt tal itt vi geru fyrir mnar sakir. Grandalaust hefir veri okkart vinfengi. Mun eg allt a einu halda vinskap vi au Skeggjastum r geri af yru ri vlkt sem yur lkar."

Helgi svarar: "Ei veit eg a ar urfi um a vanda han fr."

Bessi mlti: "a vildi eg a i fengju Nollar kvikindi nokkurt fyrir sitt harrtti er i hafi honum veitt a hann hefi maklegleika til."

Helgi segir a a skuli vst gera fyrir hans or. Bessi bst heim vi sna menn. Helgi gaf Bessa uxa tvo, fimm vetra gamla, grir bir, og sthest rauan og var kallaur Heiarauur og me merar rjr. Hvorum eirra hskarla Bessa er eir hfu hneppt vi vakirnar gaf Helgi, rum sver en rum xi. Skildust eir vinir. Fr Bessi heim en eir brur stu heima um hr. Helgi leitar aldrei konu oftar og ngva ara svo a menn viti. Er a og alu manna sgn a Helgi hafi ngva konu elska svo a menn viti.

14. kafli

ess er geti eitt sumar a skip kom af hafi Gautavk Berufiri. Skipi essu fylgdu rnskir menn og vistuust hr um veturinn.

v sama vori eftir vetur afliinn beiddi irandi Geitisson fstra sinn fararefna: "Vil eg kynna mr siu annarra manna."

Hrar svarar: "a ykir mr miki ef vilt fara af landi burt v a eg gerist mjg hrumur af elli og veit eg eigi hvort kemur aftur. En allt a einu skal eg sma ig a v sem eg hefi fng . En bija vil eg a komir sem fyrst aftur. En munt ra."

Hrar Tungugoi fkk iranda miki f. Honum tti miki er eir skildu og llum tti mikil hans frfr. Rst irandi til ferar og fer suur yfir heii, rur sig skip, fer utan um sumari. eim byrjai vel og skjtt. eir komu skipinu rndheim Niars. r Hkon hinn rki fyrir Noregi. Hann hafi asetu a Hlum. sndist hverja menning irandi hafi hloti v a llum mnnum fundust or um a eigi hefi vlkur maur komi manna minnum sem irandi var. Hann fer fund Hkonar jarls. Jarl tk vi honum vel og setti hann hsti hj sr og veitir honum af mikilli blu um veturinn. Hann virti ngvan sinna manna jafnan iranda. eir tluu lngum. irandi sndi slkt af sr a unni honum hver maur hugstum. En er vor kom beiddi irandi sr fararleyfis t til slands.

Jarl spuri hv hann vildi svo litla stund dvelja vi ar "v a eg ann r hr allvel vistar. Hefur hr enginn s maur komi a mr yki svo mikil eftirsj a sem um ig ef fer burt."

"Vel hefur til mn gert essa stund en m eg eigi nta a vera hr lengur v a eg ann mur minni svo miki a eg hlt a fara n fyrst. M yur a segja v a eru ar enn eir menn a ltu sem best tti a eg kmi fyrr aftur en sar."

Jarl svarar: "Svo skal n vera."

irandi kaupir sr skip og ltur koma miki f. Hann iggur af jarli gar gjafir. Eftir a lta eir r landfestum og sigla haf. a hafa margir menn fyrir satt a irandi hafi ntt skaplyndi jarls fyrir sumar greinir og vildi af v eigi lengur vera me honum.

irandi fkk a sumar ga byri og kom skipi snu Sklavk Vopnafiri og bar af skipinu og flutti heim varninginn. Eftir a br hann um skipi og setur upp. Hann fr heim Krossavk. ar var teki vi honum forkunnar vel og me allri blu. Verur ar og fagnafundur mikill me eim iranda og Hrari.

Hann er ar far ntur ur en Hrar lsir v a hann vill a irandi fari austur me honum til eigna sinna og rkis "v a eg m eigi anna en vera samt vi iranda, svo ann eg honum miki, og hver stund ykir mr lng ef hann er eigi hj mr."

irandi segir a a skuli egar vera er hann vildi "v a eg vil ess njta mean kostur er."

Br irandi fer sna, fer me Hrari austur til Hofs Hrarstungu. Uru frndur hans honum fegnir ar sem eir komu Vopnafiri. Allir frndur iranda sndu sr mikinn feginsokka er hann var aftur kominn me viringu.

Ketill rymur sendi or iranda systursyni snum a hann skuli koma Njarvk til heimbos og segir a hann skuli eigi til einskis fara "v a hann er s einn minna frnda a mr er mest aufsa a eiga mart vi og gott."

irandi heitir ferinni er lii sumari og heyverkum er loki en kvast eigi tm eiga a v a hann hafi fyrr heiti rum. Ketill segir a iranda fri vel.

15. kafli

Maur ht sbjrn. Hann var sunnlenskur og nkominn Fljtsdalshra. Hann var fingi suur Fla. Hann fr aan austur Rangrvllu, austur Su og lttir eigi fyrr en hann kemur austur Fljtsdal. Hann tekur sr ar vist. sbjrn var mikill maur vexti, dkkur hrslit, ljtur andliti og heldur okkulegur. slgi marga menn til a taka vi honum v a hann var garlagsmaur svo mikill a enginn lagi lag vi hann. sbjrn tti vinefni og var kallaur vegghamar. sbjrn hafi veri fimm vetur Fljtsdalshrai er etta var til tinda og hafi lagi gara um tn manna og svo merkigara. sbjrn var svo mikill meistari garlag a a er til marks a eir garar standa enn Austfjrum er hann hefur reista.

orbjrn ht maur. Hann var kallaur krekur. Hann bj eim b Fljtsdalshrai er heitir Kreksstum fyrir austan Lagarfljt. a er tmannasveit vi hin eystri fjll. orbjrn tti sr konu. Hn var skyld eim Njarvkingum. Hann tti tvo sonu. Ht annar Gunnsteinn en orkell hinn yngri. orkell var tjn vetra en Gunnsteinn hafi tvo vetur um tvtugt. eir voru bir miklir menn og sterkir og allvasklegir. En orbjrn var n gamlaur mjg. Hafi sbjrn vegghamar veri ar tvo vetur og grtt f nokku en hinum rija vetri gerir hann b v a hann tti ltta konu. tti hann ur nokkur brn. Hann leigir land ar fyrir utan lk a er n heitir Hlaupandastum en a Saulk. Hann var ar ein misseri. Honum var illt til fjr og var hgt bi.

essu sumri gerir sbjrn vegghamar heimanfer sna t Njarvk fund Ketils og ba a hann mundi taka vi honum til hskarls. Ketill spyr hv hann vill eigi ba lengur. Honum kva ykja efnilegt a ba vi hgindi mikil.

Ketill svarar: "Of limargur ykir mr vera."

sbjrn kvast ekki fleirum leita vistar en sr einum, lst anna mundu sj fyrir lii snu. Ketill spyr hva hann tlar a sj fyrir liinu.

Hann kvast tla a hlaupa burt fr "og hinga til n v a eg tla a mr s ltill gangur veittur fyrir rki nu. Mun eg konuna lta kjalast vi brnin."

Ketill svarar: "a hafi eg oft tla a taka vi r. Mun eg gera r kost. skalt gera gar ofan r fjalli undan hmrum og t sj. etta skaltu vinna til tveggja missera vistar."

sbjrn kvast tla a hann mundi etta f fullvel unni "munum vi essu kaupa en skalt sitja fyrir a eigi s fylgt hann."

Ketill jtar essu. San gerir hann fer sna upp yfir heii, fer eftir rekkjuklum snum en ar hleypur hann fr liinu og skyldi af v heita Hlaupandastum. tku eir Kreksstum vi meg hans en misstu landsleigu sinnar vi hann og stu fyrir llum vandkvum.

sbjrn tekur til garlags t Njarvk ofan r fjalli. Hann vinnur mikil verk um sumari en ekki hefur hann venjubrigi skapsmunum v a llum lkai illa vi hann nema Katli einum.

16. kafli

sjundu viku sumars br irandi heimanfer sna. Hann rur vi hinn sjunda mann t me Lagarfljti og ofan eftir Hrarstungu og ar yfir fljti er heitir a Bakkavai, ra t eftir hrai og koma um kvldi Kreksstai til orbjarnar. orbjrn gekk mti eim iranda og synir hans me mikilli blu og bau honum ar a vera svo lengi sem hann vildi. Hann var ar essa ntt og gera eir til hans gta vel. eir brur bu iranda a hann mundi vilja fara t til Njarvkur og bija Ketil a hann lti lausan sbjrn en gyldi sumarkaup ea ella tki hann vi lii snu.

irandi kvast skyldur a leggja or til "en eigi nenni eg a rast meira ar er Ketill frndi minn er til annarrar handar."

eir segja a eim tti a vorkunn.

Eftir nttina aflina bast eir til ferar tuttugu saman. eir ra t yfir s og ofan heii ar er heitir Gnguskar vkinni. Var miur aftann er eir komu vkina. var ftt manna heima. var eigi loki heyverkum en ar var heyland miki. Var mannflk verknai en Ketill var einn heima karlmanna og konur nokkrar. Ketill sat skla.

N var sagt ann mund kmi a honum skjlfti, sem jafnan var vant, a hann hrkk af ftum upp svo a gntrai honum hver tnn. Honum var og s hrollur sem vatni vri ausi milli skinns og hrunds. mlti hann vi konu eina a gera skyldi eld fyrir honum og vildi hann bakast. Hann kastai undir sig gru einni. Ketill bakast vi eldinn.

En irandi og hans menn ra ofan eftir vkinni. Og er eir koma vkina mjg a bnum sj eir a maur var upp hlinni a garlagi. Hann var grm kyrtli. Hann hafi hneppt upp blunum axlir en lykkjurnar hngu niur a hliunum og hvtum torfstakki yfir utan. Hann hafi drepi hfu sr htt. eir kenna ennan mann a ar var sbjrn vegghamar. Hann kveur ekki. eir ra svo ofan me garinum. Mltu hvorugir vi ara.

rur Gunnsteinn Kreksson ofan a iranda og mlti: "Allvnlega ltur sj maur. Muntu leyfa mr a eg taki geirnagla r spjti mnu og taki af spjti af skaftinu og skjti til hans og viti hversu hann verur vi."

irandi mlti: "Geru a eigi v a a er fornt ml a oft hlst illt af illum og vil eg eigi a eigir vi hann."

snr hann halaferina og af gtunni. tekur hann r geirnaglann r spjtinu og skaut til hans me hltri miklum. En er sbjrn sr a spjti fer a honum hleypur hann upp vi. Skoti kom kyrtilsblai og lykkjuna og svo t blautan garinn og svo a hann fellur t af garinum. Hann sprettur upp skjtt og tekur spjti og kastar niur en hann hleypur upp garinn og egar inn yfir. Hann tekur egar skei heim til bjar. En egar er hann kemur tni hleypur hann eldasklann ar er Ketill bakast. Hann kastar sr upp sti gegnt eldinum. Ketill spyr hva honum vri.

Hann svarar: "Vant er a vita hverjum vr skulum fagna. tlai eg vori er eg rist hinga a eg mundi eigi barur til meiinga ea me llu til bana. Eru eir komnir hr Krekssynir. Hefir Gunnsteinn skoti spjti undir hnd mr og kom t undir annarri. N tlai eg a eg mundi hafa heimstt hfingja er r eru. En eg s a enginn er r dugur a r reki aldregi vorra harma a oss su skammir gervar."

sbjrn hafi htt raddarlag og srlegt andarlag.

Ketill hleypur upp vi bri mikla. Hann rfur ullskyrtu sna og kemst en ur brkum leistalausum. Voru ilbnd undir nean. Ei hfu menn lnbrkur a mund. Ketill gengur egjandi utar eftir eldhsinu svo a alla vega hrau eldurinn um hann. Hann gengur utar til lokrekkju eirrar er hann var vanur a sofa, tekur ofan hjlm og setur hfu sr og sver hnd sr, setur skjld fyrir sig.

Eftir a snr hann t me brugi sveri en kastar eftir umgjrinni. En v er hann kom tn rur irandi tni og hans menn. Ketill snr egar a iranda og hggur til hans me sverinu. iranda bar svo nr hggi a hann s eigi rrm til a skjta fyrir sig skildinum. Hann hneppir sig aftur r slinum og kemur standandi niur. En Ketill stvar ekki hggi a heldur. riu menn mjg standslum smeltum. Ketill hggur um endilangan sulinn og tekur sundur bogana ba og hestinn undir slinum. Ketill hggur egar anna sinn til iranda. Hann kemur skildi fyrir sig. Ketill klfur skjldinn fyrir utan mundria svo a sveri nam vellinum sta.

Konur r er bnum voru hlupu t anga er menn voru verki. Annar br st vkinni s er a Virkihsum heitir. anga hlupu sumar konur v a ar voru enn karlar nokkrir. Fru eir anga. eir uru alls tuttugu menn.

irandi mlti vi menn sna a enginn skyldi bera vopn Ketil "en ef nokkur gerir ruvsu en eg mli fyrir mun eg bera vopn hann a hann s af mnum mnnum."

Eftir etta biur irandi Ketil frnda sinn allra samninga "hef eg hr arar vitkur en eg hugi til og ef nokku er a ori vorum ferum a yur ykir mlarfa vil eg btum upp halda svo a r yki smd . N me v a vilt einskis mn or meta lttu mig njta mur minnar en systur innar og er meiri byrgarhlutur a halda essu fram sem n hefur upp teki."

Ketill egir vi vallt en irandi biur hann vgar einart. Ketill ltur sem enginn vri annar, en Ketill skir hann kafa.

irandi mlti: "Hv er n eigi vel a n vinni maur a er m anna? En enginn maur skal bera vopn Ketil v a hann mun sefast brtt. En eigi bi eg a r drepi menn hans."

Sem eir mega gera eir svo. hrfa eir suur eftir tninu. Tekur n a la aftanin mjg og lgir slina en hross eirra voru hr og hvar v a ar hleypur hver af hestum snum sem kominn var. ber suur eftir vellinum, allt til ess er eir koma a lk eim er fellur fyrir utan gar ann sem liggur fyrir nean hlai. stingur irandi fram blreflinum og hleypur fugur yfir lkinn. var hggvinn af iranda skjldurinn allur svo a enginn spnn var eftir nema a er mundrianum fylgdi. essu hggur Ketill til iranda og kemur xlina hgri og leysir fr herarblai svo a s inn lungun. irandi hljp ofan yfir lkinn, tekur sveri hinni vinstri hendi og hggur til Ketils og gegnum hann. Ketill fellur dauur til jarar en irandi gengur suur yfir lkinn og a fu eirri er stendur fyrir nean gtuna er n heitir irandafa. Hann sest ar niur. st ekki fleiri manna upp en eir Krekssynir, orkell og Gunnsteinn. Allir voru fallnir arir menn iranda. eir Krekssynir settust niur hj honum sna hnd hvor. eir voru mir mjg. Menn Ketils styrmdu yfir honum og huldu hr hans. Eftir a gengu eir heim vgmir og margir srir.

N tekur irandi til ora: "Svo jafnt Gunnsteinn, hversu ykir r a fara? Hva mun n tj a lasta a er ori er? En fari hefur betur a hr megi r sj n hversu einri kann a gefast en ekki tjir n a vta ig. En hva hefir s til sbjarnar flaga ns um aftan?"

Gunnsteinn svarar: "tt hefi eg anna verkefni en hyggja a eim skelmi."

"Ekki er mr a . Eg hefi ekki svo annrkt tt a eg hafi eigi augu til sent hva hann hefur a hafst. egar kvld er Ketill gekk t og menn drifu a honum kom sbjrn t og hafi hnd fyrir auga og skyggndi til hversu fri milli vor. En n hefur hann fari eftir hermannlega og a hygg eg n a hann s hr n vellinum fyrir utan lkinn og tla eg a hann fletti mannninn einn."

Gunnsteinn sr n hvar hann er og hleypur t yfir lkinn. Hann hafi sver hendi og hggur hrygginn og tekur hann sundur miju. Eftir etta gengur hann til stis sns.

Kona ein gengur t um kvldi. a var grikona.

17. kafli

Gunnar ht maur. Hann var vist me Katli. Hann var Austmaur og hafi komi t um sumari. Hann var hleyskur maur a tt, mikill maur og vglegur, ungur a aldri og allvel menntur. Hann sat tibri fyrir ofan hs. ar var inni varningur hans. Ekki hafi hann veri vi fund ennan og ekki hafi hann vita til a styrjld sj hafi veri. Konan hleypur til brsins. etta var vinnukona hans. Gunnar sat dyrum tibrsins og firai rvar.

Hn tekur til ora: "Satt er a er mlt er a eigi m mann sj, hver hvergi er. Mundi Ketill eigi a tla a hausti er hann bau r hinga a honum mundi enginn brautargangur a r vera ef hann yrfti nokkurs vi. En ert mannfla v meiri er liggur inni kyrr sem hundur hvelpum ar sem hsbndi inn er lagur vi velli og margir hans menn. Er hr kominn friargangur og hafa eir vegi Ketil."

Gunnar hljp upp vi essa tindasgu og rfur boga hnd sr, leggur r streng er hann hafi ngert.

Hann gengur t og mlti: "Hvort eru essir menn burt farnir fr verkum snum er etta hafa gert?"

Hn svarar: "Eigi er a."

"Hvar eru eir n ?" segir hann.

"ar eru eir er eftir lifa fyrir sunnan lkinn vellinum."

Gunnar mlti: "Hvar er hann irandi? Eg vildi hann sj."

"a tla eg," sagi hn, "a hann sitji fuglfu milli eirra brra Krekssona."

Gunnar bendir n bogann og var a allt jafnskjtt a strengurinn gall heima vi binn og irandi fll bak aftur. Kom rin fyrir brjst iranda og t millum heranna. Gunnar spuri hva manna sj hefi veri.

Hn svarar: "a var irandi Geitisson."

"Seg allra kvenna rmust. Eigi fkk annan mann vinslla n betur a sr. Hefi eg eim manni bana unni er eg vildi sst."

orkell Kreksson spuri Gunnstein brur sinn hvort hann vri mjg sr.

Gunnsteinn kvest hafa sr nokkur "en hva lur r orkell?"

"Ekki sr er skalegt mr."

mlti orkell: "N munum vi eigi urfa iranda a ba enda mun eigi r heim a leita til bjarins. Eigi get eg a vi num hestum okkrum. Munum vi og eigi vera mjkir til gngu."

eir hvelfa skildi yfir iranda ar funni, ganga san burt, fara upp til gtu, rtta lei upp brekkur. eim frst seint v a nttmyrkur var miki. eir gengu til ess er eir komu a brekkum eim er efstar voru skarinu. ar var hvammur fyrir sunnan gtur og heitir Kijahvammur. fellur ofan r skarinu og ofan hvamm. ar er mikill foss . Undir fossinum er hellir mikill. eim helli eru menn oft haustum er fjall er gengi.

orkell mlti: "Frum vi til hellisins v a mig gerir svo man a eg m eigi lengra ganga."

eir fara til hellisins. Er ar hlai grjti fyrir framan. Gunnsteinn kastar sr niur egar v a honum var heitt mjg. Hann verpur af sr klum. orkell sprettir af sr belti snu. Eftir a flettir hann af sr klum. falla t irin. Hann sest niur og lt orkell ar lf sitt. Vi etta hafi hann gengi allt nean r Njarvk. N er Gunnsteinn einn eftir hj brur snum dauum. Hann var sr mjg. Gunnsteinn s a af snu ri a rast burt aan. Hann stendur upp og er hann tlar aan til gngu var hann svo stirur a hann mtti hvorugan ft hrra yfir annan fram. Sest hann niur. Verur hann n ar a vera honum tti eigi gott.

orbjrn krekur lt illa svefni essa ntt. En er hann vaknar fer hann skundandi kli.

Hann vekur upp smalamann og mlti a hann mundi fara sendifr hans "vil eg a takir hesta tvo. Vil eg a rir t til ss og ofan Gnguskar til hellis ess er r eru vanir a hafa nttbl um haustum er r gangi fjall og vit vi hva verur ar var. En ef verur vi nokkur tindi var igg eg a eg fengi."

Sauamaur rur ofan til ss og ofan Gnguskar. Hann leitar til ferar. En er hann kemur ofan Kijahvamm, ar stgur hann af baki og gengur upp undir fossinn. Hann gengur inn hellinn. var lst af degi. Hann spuri hvort nokku vri ar a sem honum mtti andsvar veita. Gunnsteinn segir til sn. Sauamaur spyr tinda. Gunnsteinn segir slk sem orin eru. Sauamaur spyr hvort hann mundi fr me honum burt. Gunnsteinn kva eigi anna til ess. Hann vildi brtt t ganga og mtti eigi, nema hann styddist vi axlir honum, rum fti. Hann kemur honum sul og ber a honum kli og br um hann sem honum tti vnlegast, rur n upp yfir heii og komu heim um hdegisskei. hafi Krekur bi laug. Tekur hann n og fgir sr Gunnsteins og veitir honum hgindi slk sem hann mtti.

18. kafli

essi tindi spurust brtt og tti mrgum mikil sem var. Hrari Tungugoa fll etta nst svo a hann leggst rekkju af harmi og deyr af helstri. Eftir ennan fund kemur orkell fullspakur heim v a hann hafi fari ofan fjru eftir skrei. Hann kom ann dag heim er fundurinn hafi veri ur um nttina. orkell frttir fundinn og a fallinn er fair hans og irandi. Haug verpir hann eftir iranda frnda sinn og stendur hann ar bakkanum ofan undan bnum. Hann frir haug menn er fllu. orkell rak burt Austmanninn me miklum hrakningum, kva hann eim mikla skmm gert hafa svo eigi mundu menn btur ba, drepi ann mann er arir vntu sr af hins mesta yndis. Gunnar hvarf n burt og spurist ekki til hans.

Margir menn hrmuu essi tindi er eir spuru og ttu etta miklir atburir, bi orkell Geitisson brir hans og Bjarni Helgason fr Hofi Vopnafiri v a hann var ninn frndi iranda, rds todda, er tti Helgi sbjarnarson, systir Bjarna, svo eir brur orvaldssynir irandasonar, Grmur og Helgi. eir voru allir eftirleit vi Gunnar austmann og vildu allir iranda hefna en til essa manns spurist aldrei. Var a flestra manna tlan a hann mundi hafa hlaupi til fundar vi ara Austmenn er stu bsetu ar er eir hfu skip uppi, vkum milli Njarvkur og Borgarfjarar fyrir handan Snotrunes. ar stu seytjn Austmenn og tluu menn af v a hann mundi anga vera farinn.

Lur n veturinn allt ar til a daga lengdi. br orkell Geitisson fer sna noran r Krossavk me tunda mann austur yfir heii hra. Hann rur upp eftir hrai fyrir vestan fljt allt ar til er hann kemur Arneiarstai. Hann fr ar gar vitkur af Droplaugu og sonum hennar. Hann var ar um nttina.

biur hann brur a eir mundu fara me honum ofan til Njarvkur og hitta orkel fullspak og aan suur fjru "vil eg vita a eg komist nokku spor um ennan mann, Gunnar, er n er kallaur irandabani, er oss hefir mikla harmsk unni. etta er llum oss mikil nausyn a geta hann af ri."

eir brur rast n til ferar me orkeli og fara t eftir hrai. eir kveja upp einstaka menn og vera eir saman tjn. N fara eir og koma um kvldi Kreksstai til orbjarnar. eim er ar boi a vera og eir eru ar um nttina. eir spyrja Gunnstein vandlega a eim tindum er gerst hfu um hausti Njarvk en Gunnsteinn sagi greinilega fr og tti miki fyrir a segja. En er rijungur lifi ntur stendur Helgi Droplaugarson upp. Var tunglskin miki og frir gar bi um hru og heiar. Hann vekur frunauta sna.

gengur hann til Gunnsteins og mlti vi hann: " munt vilja me oss frndi t Njarvk."

Gunnsteinn svarar: "Fara skal eg ef r vilji."

Eftir a rast eir til ferar, fara t fyrir nean Sandbrekku og svo t til ss og upp heii til Gnguskars uns eir koma svo upp a ein brekka var eftir. ar er hvammur fyrir utan gturnar og heitir Djpihvammur. ar liggur leiin um sumari hi syra en jafnan um veturinn fara menn ofan eftir hvamminum er snjva leggur. Helgi snr n af gtunni og sest niur. Hann biur alla niur setjast og skipar eim gara en hli miju sem hsgari.

orkell Geitisson mlti: "Hva skal breytni s frndi?"

Helgi svarar: "Eg ttist heyra mannaml upp skari an. N skulum vr taka essa menn hndum hverjir sem eir eru."

Og er eir hfu nsest niur ra ar a eim fimm menn broddstfum. essir menn allir hfu stlhfur og gyrir sverum. eir kenndu essa menn a ar var orkell Ketilsson fullspakur nean r Njarvk og heimamenn hans. Helgi sprettur upp og eir allir og mlti a eir skyldu hafa hendur eim. eir geru svo. Helgi gekk a orkeli og heilsar honum og spyr hvert hann tlar a fara.

orkell kvest tla a fara upp hra og heimta skuldir.

"v segir svo lklega a munir fara a fjrreium etta mund missera? Og s eg a ekki er etta itt erindi. N ykist eg vita hvert tlar og svo erindi itt. a mundi eg tla a mundir fara upp Mjanes fund Helga sbjarnarsonar og selja honum hendur Gunnar irandabana og mun r a ykja lklegast a hann muni geta haldi Gunnari fyrir mr. veist a ftt er me okkur."

orkell svarar: "v tlar mr ann hlut a eg muni ann mann halda er oss hefur mesta skmm gert? Og munu r a spurt hafa a eg rak hann burt egar hinn sama dag er eg kom heim."

"Ekki hiri eg hva segir til ess. N er r skjtt til a kjsa um tvo kosti, hvort vilt a eg drepi ig hr Djpahvammi ea ella seljir fram manninn."

orkell kvast eigi mundu ferir sj um ennan mann. Helgi flettir orkel af vopnum og klum og alla hans flaga. ltur Helgi leggja niur og fr til jafnmarga menn a vinna eim.

Helgi mlti: "Ei er oss vant vi ig ef virir einskis frndsemi vi mig. N skal eg eigi hlfast vi ig."

N sr orkell hvert vandri komi var og mlti: "Fast gengur a flestu v er vilt r afskipti veita. Mr mun fara sem flestum a eg mun kjsa a lifa ef eg kosti. Mun eg n segja vst a Austmaurinn er minni varveislu. Hefi eg hann haldi allan vetur san er tindin gerust. Geri eg a til lkinda a kveja hann burt. Upp heiinni fyrir ofan binn Njarvk gengur hjalli sunnan fr skarinu t fyrir Sklanes. En hjallanum gegnt bnum er hlaupin urskria ofan r hryggnum hjallann. a grjt er mjg mosa vaxi og geitaskfu. ar milli steinanna sl eg tjaldi hausti er eg rak hann burtu. a er jrngrtt og samlitt vi grjti. ar setti eg hfat hans og bj eg um sem eg kunni og ar hefur hann veri san."

svarar Helgi: "N gerir vel er sagir hi sanna til. Eigi fyrir v, vissi eg ur a hann var inni varveislu. Skal eg n og eigi gera r til meins en munt n eigi a sinni laus vera a svo bnu."

mlti Helgi til orkels Geitissonar og spuri: "Hvort viltu n heldur fara ofan yfir heii og leita Austmanns ea viltu sitja hj orkeli nafna num og gta hans til hdegis?"

orkell Geitisson svarar: "Eg vil vera eftir hj nafna mnum og gta hans v a vi erum frir Vopnfiringarnir. Mun hr ltils vi urfa. ykir mr meiri hamingjuraun eftir honum a leita. Treysti eg r betur og inni giftu eftir honum a leita."

"v bau eg og kjrs ," sagi Helgi, "a mr ykir vel a rir en vant er a sj hverjum ess verur aui. N skal skipta lii helminga. Munum vi brur fara ofan yfir heii vi tunda mann og vita hva eg komi leiis en r flagar fari upp Arneiarstai kvld og bi mn ar uns eg kem morgun, nema eg finni eigi Austmanninn, mun eg koma hdegi. skal drepa orkel fullspak ef hann hefur logi en ef hann segir satt m hann eigi a hafa a hann setji undan. En ef eg kem eigi aftur fyrir hdegi skaltu orkel lta fara hvert er hann vill v a rata mun eg hafa hli Austmannsins hvort sem hann verur fyrir hndum ea eigi."

N skiljast eir ar. Fara eir Helgi ofan yfir heii en orkell Geitisson situr eftir hj nafna snum. En er eir Helgi komu upp skari lsti af degi. var bakki mikill til hafs. Dregur upp skjtt himininn og tekur a drfa. Fylgir vindur af landnorri. eir skja ofan brekkurnar. sj eir hvar hjallinn gengur t eftir hlinni.

mlti Grmur Droplaugarson: "Vinnum vr eigi tvisvar hi sama. Snum vr n hr t eftir hjallanum."

eir fara n eigi lengi ur en eir sj urina og tjaldi svo. var hlfljst af degi. N vex drfa og svo vindurinn. Tekur n a klna.

ennan tma vaknar Austmaurinn tjaldinu. Hann arf a ganga rna sinna. Hann rs upp skyrtu og lnbrkur. Hann kippir skm ftur sr en hneppir ei. Ekki hafi hann yfir sr og ekki hendi. Og er hann bregur brkum snum heyrir hann mannaml suur hjallann fr sr. eir ttu skammt til tjaldsins. Hann s a var eigi r a sna tjaldi er friarmenn voru svo nr komnir. Hann snr t eftir hjallanum slkt sem hann m fara. eir sj n manninn og ttust hendi hafa r hans og tluu a hann mundi skammt undan taka. Eggjai hver annan a eftir skyldi halda. Gunnar hleypur n slkt sem ftur mega bera svo a af liggja skrnir. N dregur sundur me eim mean hann var mur. Gunnar hleypur ofan hj sklanum og t af lautinni. nemur hann staar og hntir lnbrkina a beininu. voru eir komnir ofan hj sklanum vllinn. eir gera gar ofan a sjnum. Grmur var ar allra manna skjtastur. Hann hleypur fram fr liinu og a honum Gunnari og tlar egar a sta verkum vi hann. Gunnar sr etta og kastar sr kaf. Hann drepur egar vr undir sig. Grmur sr a hann getur eigi me vopnum stt hann og sktur eftir honum spjti og kemur hina vinstri hnd Gunnari. Hann tekur til og kippir burt en hann leggst t vkina. var hvasst mjg og fll str.

Helgi kveur n vi og mlti: "Hvar viti r slkan mann a ri sem ennan ea hver er fs eftir honum a rast?"

Enginn kvast til mundu htta.

"ess er von," sagi Helgi, "v a annahvort mun einum endast ea ngum af voru lii. En s mun eigi fara v a mr ykir landtakan vsleg ar er Gunnar er strndu fyrir enda er eigi vst hversu sundi tekst. N munum vr heldur ganga inn til nausta og vita ef vr fum oss ar skip a ra eftir honum a oss s a nokkru seinna. En skulum vr a hyggja jafnan hvert hann leggst."

eir Helgi gera n svo sem hann mlti fyrir en Gunnar leggst yfir vkina og kemur land fyrir sunnan skriurnar er n heitir Gunnarsdld. v hafa eir menn saman jafna er hvorttveggja hafa komi og kunnugt er um a a s jafnlangt sund er Gunnar hefur lagst yfir vera Njarvk og fr Naustadli og yfir til Vindgjr. Gunnar hleypur upp nesi, Snotrunes. Hsetar Gunnars stu rumegin nessins bsetu. Hann leitar anga til eirra. eir Droplaugarsynir ra yfir vkina og koma litlu sar land en Gunnar. eir setja upp skipi og rast til gngu og sj hvar Gunnar fer. eir hera n eftir honum. Gunnar hleypur inn bina. sitja eir a dagveri.

Gunnar ba sj "vildi eg a r verust me mr. Munum vr eigi uppgefnir fyrir eim er eftir skja."

eir kvust aldrei mundu gefa sig upp fyrir giftu hans. Hann gaf nafn vkinni og kenndi vi flaga sna og kallai Geitavk, og svo heitir hn vallt san. Og er hann sr a hann fr ekki af eim snr hann burt og upp Snotrunes. Hann stefndi suur til Borgarfjarar me ekki meirum birgum en ur hafi hann. eir Droplaugarsynir sj a Gunnar hleypur burt r vkinni. Koma eir ekki ar. eir hlaupa hi efra fyrir ofan birnar. Gunnar tekur n a hrymjast mjg ftum er hann hljp berfttur um klakann og kuldi mikill. Frs a honum lnklin. Dugi honum a a hann kostai um ferina slkt er hann mtti. Fkk honum v vermans. N dregur saman me eim uns hann kom upp sinn. hallar burt af suur.

19. kafli

Sunnan undir hlsinum stendur br er heitir Bakka. S er nst, hyggja eir. ar bj s maur er Sveinungur ht. Hann var kraftamaur mikill og tti ga peninga, kvongaur maur og tti einn son, nu vetra gamlan er etta var tinda. Ekki var ar fleira karla. Voru ar fleira konur nokkrar. Sveinungur var einrnn maur og var ml manna a hann vri eigi allur ar er hann var snn. En var hann gur er hann vildi en geri vi f eiga. Sveinungur var ennan dag farinn a torfi lei sem Gunnar var fr. Hann er a gera hlassi er Gunnar hleypur ar hj. Hann hafi bori hripin en eigi hlai milli.

Gunnar hleypur a Sveinungi og mlti: "Bjargau mr."

Sveinungur svarar: "Hvers arftu vi?"

Gunnar svarar: "Fjandmenn mnir hlaupa eftir mr og vilja drepa mig ef eir n mr."

Sveinungur spyr hver hann vri.

Hann svarar: "Eg heiti Gunnar og er eg kallaur irandabani."

Sveinungur spuri: "Hverjir hlaupa eftir r?"

Gunnar svarar: "Eg veit a eigi vst. tla eg a eir su Droplaugarsynir."

"a er vel," segir Sveinungur, "og mun hr eigi a skum a spyrja. Er a gott a vita a fir hegning fyrir ann glp er hefir unni, drepi ann mann er allir hugu best til."

Gunnar svarar: "Ei dyl eg a verki s illt ori. Er ekki rf a minnur. Er a llum boi a bjarga sr mean hann m."

Sveinungur mlti: "Leggstu niur milli hripanna ef vilt en ekki mun r etta fyrir slkum kppum sem eftir skja."

Sveinungur steypir af sr kuflinum og frir hann . Gunnar leggst n sleann milli hripanna en Sveinungur rfur tauma hestsins og lttir eigi fyrr en hann kemur heim Bakka. En er Gunnar lagist niur sleann bar hlsinn milli eirra. Voru eir Droplaugarsynir vestan hlsinum en torfin eru austan hlsinum og su eir eigi fyrir v. Sveinungur ekur fyrir ver dyr hlassinu. Sveinninn ungi st dyrum. Hann var hvtum stakki og sluvoarbrkum.

Sveinungur mlti vi sveininn: "Taktu staf inn og hlaup suur og upp fjall og safna saman f okkru v a veur gerir illilegt og rek hs."

Sveinninn mlti: "Fara mun eg inn stofu og taka htt minn og vttu."

N hleypur sveinninn slkt er hann m fara v a hann var hrddur vi fur sinn. Sveinungur beitir hestinn fr hlassinu og leiir til brunns, ltur san inn hs. Eftir a gengur hann heim. Hann leysir r sleanum reipin og reisir hann vi vegg upp.

essu bili koma eir Droplaugarsynir ar tn. Sveinungur heilsar eim glalega. eir tku v vel. Hann spyr hversu af stist um ferir eirra. Helgi spyr hvort hann hefi nokku manna s hlaupa hj sr an "er kst torfinu."

"ngvan s eg nema sjlfan mig en heimill er greii vi ykkur s sem r vilji iggja."

Helgi kvast einskis vi urfa "er dags miki enn eftir. Er mr miklu meiri forvitni um ennan mann er an hljp um torfgrafirnar. ykir mr a eigi vera mega a sir hann eigi."

Sveinungur svarar: "Aldrei veit eg hvort eg s eigi an mann hlaupa fyrir ofan torfgrafirnar ljsum klum og s hinn sami hleypur n ar suur fjalli."

Hann rttir til hndina og vsar eim til. eir sj n hvar maurinn hleypur. Eggjar Helgi n a eir skyldu leggja eftir manninum. eir gera n svo. En er hann hljp burt hafi Sveinungur velt hlassinu inn anddyri. Var Gunnar undir en hripin hann ofan. ar l hann er eir komu Droplaugarsynir og n egar er eir voru burt ryur hann af honum torfinu. Hann tekur hnf r skeium, ristir af honum klin. Eftir a fylgir hann Gunnari fjshluna, kemur honum heystl upp. Eftir a gengur Sveinungur inn og hleur upp torfinu.

Droplaugarsynir gengu suur yfir Brunnlkjarbrunna. a er sunnanverum vellinum.

stingur Helgi vi ftum og nemur staar og mlti: " fer essi maur frlega er ur er nkominn af sundi er hr hleypur fjallinu. tti mr sem hann mundi n mjg hrymdur er hlaupi hefir berfttur klaka allan dag. Ea hvort pir hann eigi a f?"

Gunnsteinn orbjarnarson svarar: "Hva muntu a mega marka? M hann a gera til lkinda."

Helgi svarar: "Ei snist mr sj maur svo vera sem mr vri von a Gunnar mundi vera. Munu eigi au tfl vera a Sveinungi muni hafa sent heiman son sinn a safna heim f en hafi borgi hinum og komi undan? N skulum vr ekki elta ennan mann. Skal n sna af og eiga vi Sveinung bnda."

eir ganga n heim til bjarins en Sveinungi er inni anddyri og hleur upp torfinu og mlti: "Hv fari r svo hverft?"

Helgi svarar: "v, a a er vor tlan a maurinn muni vera inni varveislu en eigi fjalli uppi sem sagir. Er ar son inn."

Hann svarar: "Eg tlai a hann mundi stofu inni. En veit eg eigi hversu eg mundi n fara a fela hann."

Helgi svarar: " munt hafa lti hann milli hripanna og velt honum af sleanum me torfinu. Munum vi hafa gengi hann. N viljum vr rannsaka hr."

Sveinungi svarar: "Hafi r n rki til ess fyrir lifjlda sakir en aldrei hef eg fyrr rannsakaur veri sem jfar."

N ganga eir inn og rannsaka hs ll og finna hann eigi inni.

mlti Helgi: "Bi skal koma fjs og hlu."

Sveinungur svarar: "a er vst a ar s Austmaurinn v a hn baula er jafnan tadrjg."

Helgi svarar: "Aldrei hiri eg um skrtyri yar."

Sveinungur gengur til rms sns og tekur ofan sax eitt miki. a var nu lna htt. Hann festir a sig. San gengur hann til fjss og lkur upp fjsinu.

Hann snst vi honum Helga og mlti: "Vita munu r Helgi hva lg eru v a ert lagamaur mikill, a eigi skulu fleiri menn inn ganga en fyrir eru. N er eg einn. Vil eg a einn yar gangi inn v a ekki eru hr fleiri fylgsni en brtt munu ratast bsum mnum og stum hj geitf mnu. Vil eg ekki hark manna a f mitt skemmist af vopnum eirra. En hlu eru dregnar geilar umhverfum hey. Myrkt er ar v a eg lt ar inn fra miki they hausti og byrgja ll vindaugu me myki, en frosin hart. Lttu menn na hggva upp vindaugu en Helgi gangi me mr og rannsaki."

Helgi svarar: "Svo skal vera sem leggur r til."

Hann gengur inn fjsi. Helgi gengur me honum en eir Grmur og hans menn hggva upp vindaugun. eim gengur seint v a hart var mjg frosi. Helgi rannsakar fjsi bsum og stum. Eftir a ganga eir til hlu.

mlti Sveinungur: "N skaltu standa dyrum en eg mun ganga hluna og umhverfum heyi. Eg mun og ganga upp heyi og velta af ofan v er vott er. Er r frt a fara upp heyi fyrr en eg hefi hreinsa ur v a ert skartsmaur mikill. Vil eg eigi a saurgist kli n."

Sveinungur fer n upp heyi, leggur Austmanninn niur stli innanvert, vefur n a honum flgu mikla og urra, veltir n llu saman t af stlinu og ltur liggja flgurnar. Og er hann er a velta hinni riju flgunni hafa eir uppi vindauga og var ljst hlunni. sj eir a ar eru ngvir afkimar.

stendur Sveinungur upp af heyinu og mlti: "N hafi r s hr fylgsni ll. Er n a leita heyinu og fletta llu upp flgum. Mun annahvort a hann mun eigi hr vera ea heyinu. Ella fari t til og brjti upp heyi ef r vilji en eg mun standa hj."

Helga fannst ftt um og mlti: "Aldrei nenni eg a brjta a upp. tla eg a eigi urfi hr lengur a leita."

Eftir etta fara eir burtu og bija ekki Sveinunga vel lifa. aan lei fara eir sem fyrr og er eir koma suur gar rekur sveinninn f ar mti eim. En egar eir Droplaugarsynir eru braut tekur Sveinungur Austmanninn braut en ltur liggja flgurnar. Hann fylgir honum til sjar og til nausts sns. ar var velt fyrir framan skip er Sveinungur tti er hann stti sr farm suur fjru um hausti. Voru grafnir stafnarnir niur jr en n fokinn undir snjr hi nera me borunum. ar var og inni sauf er Sveinungur tti er illt var ti. Sveinungur tekur n pl og grefur n inn undir skipsbori. Hann ltur Gunnar koma inn undir skipi. San mokar hann a snjnum og sauamyki en essu kemur sveinninn me f og reka inn og byrgja aftur hrfi. Treur f svo a ekki sr nvirki . Sveinungur brokkar ar eftir en sveinninn fer heim.

Droplaugarsynir fara suur fr garinum. stingur Helgi vi ftum og mlti: "ar kemur a v sem mlt er a eftir koma svinnum manni r hug. ykir mr sem vr munum enn hafa vanleita hr."

Grmur svarar: "Hvar tlar hann muni veri hafa?"

"Flgur rjr velti Sveinungur utar af heyinu. En mr tti sem s fyrsta vri yngst en var myrkt a og sagi hann a eg skyldi til ganga."

Grmur svarar: "Hv sstu eigi etta sem n?"

Helgi svarar: "v mr tti eigi jafnlklegt sem n. N skal aftur hverfa a sinni," sagi Helgi.

Sj hlutur er s a mrgum aflar tvmlis a Helga muni risftt ori hafa er eir voru tveir inni og muni hann s hafa en tt eigi til randa.

Grmur mlti: "Skulum vr n til fjss ganga?"

"Nei," sagi Helgi, "eigi get eg ess vi urfa."

eir ganga n ofan eftir vellinum. er Sveinungur kominn upp r klifum nean r fjrunni.

Og er eir finnast tekur Sveinungur til ora: "Enn strir hverft Helgi."

Hann svarar: "Svo mun r a ykja."

"Hvert skal n leita?" sagi Sveinungur.

Helgi svarar: "Mr ykir vanleita enn num herbergjum."

Sveinungur svarar og brosti a: "Hvar mun hann n veri hafa?"

Helgi svarar: "a get eg a hann hafi veri flgu eirri er veltir fyrst, s valt unglegast."

Sveinungur svarar: " mundi eg n ganga anga og grpa hann klr r."

Helgi svarar: "Hafa muntu slg til ess a koma honum aan braut og anna leyni."

Sveinungur mlti: "Hvert viltu ess leita?"

Helgi svarar: "N vil eg leita hans niri naustahsi nu."

Sveinungur mlti: "etta er miklu rlegast a r gymlur muni hafa teki vi honum v a r hafa r undir hverju rifi. Eg ar f mart inni og hefi eg byrgt en ef r lti hrfi upp fel eg yur alla byrg hendi v a fnaur er egar fjru en n er hafrnlegt. Kann hr jafnan a a vera Borgarfiri a fli f sem ur er kunnugt. N ef r lti t f en eigi inn tla eg yur a byrgjast bi vi hrum og sjvargangi. Eg ar skip inni er eg hvelfdi a hausti. a eitt er ar fylgsni. N munu r a vera r sta a fra ef r vilji ar rannsaka. N fel eg yur ar slka byrg hendi sem ru ef nokku verur a."

Helgi svarar: "a hiri eg aldrei. Veit eg eigi hva a byrg verur. Allt skal n leita a nju."

Helgi gengur ofan einstigi en Sveinungur sest niur bakkanum og horfir t sjinn. eir ganga n a hrfinu og hleypa t fnu.

mlti Helgi: "Jafnt er sem Sveinungur segir, ekki eru hr fylgsni fleiri en undir skipinu. Skulu r hggva hj umhverfum skipi. San skal fra r sta skipi."

mlti Grmur: "Ei munum vr ess vi urfa brir," sagi hann. "Stingum vr heldur spjtum vorum inn undir borin. Munum vr varir vi vera ef nokku verur fyrir en vr megum eigi upp koma skipinu nema vr brjtum nokku a. Er a skai mikill ef brotinn verur svo gur gripur."

taka eir etta brag, stanga spjtum alla vega undir skipi. verur Gunnar var vi og rfur upp innviuna en spyrnir bitana og ar hrkkvist hann a upp en eir lgu fyrir nean. Fkk Gunnar mikinn ykk af eins manns vopni. Hann fkk lagi gegnum lri fyrir nean jhnappana. etta var miki sr. Vi ennan verka br Gunnar sr ekki og ekki fann s er hlt anna en hann hefi stungi snjinn. Og er eir hfu leita sem eir vildu rast eir burt, ganga r naustinu og lta eigi f inn. eir ganga upp einstigi. Situr Sveinungur ar bakkanum. Hann mlti ekki or vi . Sveinungur var stinn mjg og litverpur. Stundum var hann bleikur sem bast en stundum svartur sem jr. Nr horfu fram ll hrin eftir hans haus. eir ttust mega sj a honum var miki skapi og ttu ar ekki vi hann fyrir a a eir hfu a fyrir satt a mundi Sveinungur hafa tryllst a eim ef eir hefu Austmanninum n. Eftir a fara eir Droplaugarsynir burt en Sveinungur vitjar Austmannsins og frir hann heim v kvldi sn herbergi og bindur sr hans. Eftir a frir hann Gunnar jarhs er hann tti. a var eigi heima bnum.

eir hldu suur me hlinni og stefndu suur til Dysjarmrar, komu ar svo a lii var dagsetur. ar drpu eir dyr. ar bj s maur er Gunnsteinn ht. Hann var goi eirra Borgfiringa og hafi ar mannaforr. Gunnsteinn var samborinn brir Sveinunga. Gunnsteinn var manna mestur og sterkastur, begn gur og hinn harasti skapi vi hvern sem hann tti. Var a enn og ortak manna a hann vri vlkri nttru sem Sveinungur, a hvorgi vri einhamur. eir brur kalla t Gunnstein. Hann fagnar eim vel og bur eim ar a vera og a iggja eir. Er eim fylgt stofu og dregin af eim kli. ar hfu menn loki nttveri. Var eim unninn beini gur. sest Gunnsteinn framan a stli og spyr a ferum eirra og erindum. Helgi segir honum lttilega fr llum rekstri eim er eir hfu haft vi Sveinunga um daginn. En er hann heyri a Sveinungs var geti spyr hann vandlega hversu me eim hefi fari. En Helgi segir jafnt sem fari hafi.

Enginn maur hafi hnf belti. er menn fru ti hfu eir tygilhnfa og festu hls sr. Helgi bregur hnfinum og tlar a matast. Hann tekur ann hlut sem eftir var diskinum. a var skammrif eitt. N bregur hann hnfi og tlar a skera af.

Hann mlti , Helgi: "Ei er ofsgur sagt um f etta er hr gengur um Mifjru v a mr ykir etta lkara af nautum muni vera."

Gunnsteinn svarar alls ngvu. Hann seilist upp yfir bori og rfur hnd hina hgri fyrir ofan lfliinn og kreistir hndina svo fast a hann lr alla hana og r hrtur hnfurinn og niur bori. kastar Helgi niur skammrifinu en rfur til handarinnar og ltur til Gunnsteins. Hann sr a Gunnsteinn var svo bleikur andliti sem nr og fram horfu ll hr hfi honum.

Helgi mlti vi Gunnstein: "Hvort tlar fjandi inn a hamast oss?"

Gunnsteinn svarar: "Ekki mun eg tryllast r en halda mun eg r anga til er hefur sagt mr me rskleik hvort hefir ekki mein gert brur mnum."

Helgi svarar: "Lttu mig lausan. Ekki mein hef eg gert honum. Ei fyrir v, slkur skratti er hann sem og eigi tla eg hann s betri."

"Tra mun eg a hafir drengskap til a segja satt en ef ruvsi er skulum vi eigi skildir."

Gunnsteinn ltur lausa hndina en Helga var svo stir hndin a hann kenndi einskis fingurs eirri hendi. Hann sprettur upp undan borinu og allir eir, ganga innar a pallinum og setjast ar niur. Enginn eirra tekur til matar. Er fram borinn maturinn. Fru heimamenn rekkjur. Enginn eirra Helga manna iggur ar greia. Leggjast eir niur klum snum og eru ar um nttina. Og er lifa mun rijungur ntur gengur Helgi t. Er ljs vegur en tungl skjum. snr Helgi inn og vekur upp menn sna, segir a allgur s vegur.

eir fara n burt aan og bija Gunnstein ekki vel lifa, ganga upp heiina. En er eir komu upp a b eim er Fannsti heitir, s er efstur Borgarfiri, lsti af degi. eir ganga upp heiina. Helgi gekk fyrir en illt var a fara mjg. Helgi vildi niur setjast og hvlast. Hann skaut fr sr spjtinu en falurinn l knjm honum. Hann sr a spjti var allt blugt.

tekur Helgi til ora: "Satt er a sem mlt er a oft verur ltils vant og get eg svo hr hafa ori. Gefast annarra r verr en mn. ar hefur Austmaurinn veri undir skipinu. Hefur hann fengi geig nokkurn af spjti mnu en eigi veit eg hversu mikill er. Mundi yfir hafa teki ef svo hefi me veri fari sem eg gaf r til."

eir svruu: "Frum vr aftur hvatlega og drepum Sveinung ef vr num eigi Austmanninum."

Helgi svarar: "Hefi hann maklegleika til ess en eigi snast mr eir brur hvers manns fri vi a eiga. Get eg Sveinungur muni hafa brg undir brnum. Munum vr eigi aunu til bera yfir hfusvrum Gunnars a standa er dregur undan er hvekkingum var me oss. En a er n satt a segja a eg hygg a Gunnar s frra maki hreysti og eljun. Mun n skilja me oss a sinni."

Stendur Helgi upp og tekur til gngu. Lttu eir eigi fyrr en eir komu Arneiarstai. Hitta eir orkel Geitisson. Hann spyr hversu fari hafi en Helgi segir alla atburi svo sem gengi hafi. orkell kva mjg vaxa fri en ekki vi mealmenn a eiga ar sem eir voru brur.

orkell kvast ar hafa seti yfir nafna snum til hdegis Djpahvammi "en er eg lt hann lausan, sneri hann heim til Njarvkur."

N skiljast eir. Fer orkell Geitisson heim Krossavk en Helgi fer heim Arneiarstai.

20. kafli

essi atburur spyrst n va og tti mrgum sj maur mjg r ngum eki hafa. La n stundir og eigi langar ur en Sveinungur fer heiman og Austmaur me honum. eir fara upp yfir heii og ltta eigi fyrr en eir koma Mjvanes. eir finna Helga sbjarnarson. Fer Austmaur heim hra. Helgi tekur vi honum og ltur hann koma tibr sitt er st ti tni. Ekki vissu etta fleiri menn en Helgi og Sveinungur a Austmaur var ar kominn til varveislu. Er hann ar a er eftir var vetrarins. En flestra manna tlan er a a Gunnar mundi me Sveinungi vera.

Lur n vori og svo fram a ingi. ingst manna var a Helga sbjarnarsonar a Kiafelli. Helgi tti a helga ing. Hann s a eigi mtti hann bi fara a helga ing og varveita Austmann svo a eigi yri nokkur var vi a hann vri ar.

Hann tekur a r a hann sagi rdsi toddu um kvldi a hi sama og hann skyldi heiman ra um morguninn eftir a ar vri Gunnar irandabani hans varveislu "vil eg n a takir vi valdi hans mean eg er burtu og gtir a eigi veri menn varir vi a hann s hr."

rds svarar: "Undarlegur maur ertu Helgi er tlar a eg muni halda ann mann er oss hefir slkt mannspell gert. Skal eg lta drepa hann ef eg n honum og skal eg etta efna sem eg ht. Snist mr sem s rinn agi meal vor frnda. Er a eigi lklegt a af essu grni enn meir me yur en ur. Eg skal egar morgun senda mann Bjarna brur mnum og skal hann hafa viring af."

Helgi svarar: "a gerir sem r lkar. r mun eg selja hann. Mttu og muna hversu mikils varst vir mean varst heima. Varstu einum sloppi og gekkst ar fyrir bi. S eg ig ekki betur haldna en eina ambtt ur en eg tk vi r. N mttu hugsa hva tt mr a launa v a gerist n a litlu frra kvdd en eg. Svo tekur n a vera n viring a nlega vill svo hver maur sitja og standa sem vilt. N er r a a segja ef selur fram manninn undir x Bjarna a jafnskjtt skaltu burtu vera og norur til Hofs og hafa slka smd sem Bjarni brir inn hyggur r og aldrei skaltu sama hsi mr vera mean lifir."

Hn svarar: "a hiri eg aldrei hverju heitir mr. Mun Bjarni mig a ngvu verr halda en ."

au skilja n tal sitt og tti sitt sinn hvoru eirra. Lur af nttin en um morguninn drfa menn a honum Helga. Hann ltur reka a hesta. Rur Helgi burt me snu lii og upp hls. Hann helgar ing. En er Helgi er burtu gekk rds til tibrsins og lkur upp. Hn gengur a Gunnari og veitir honum beina. Hn mlti ekki vi hann. Lur dagur s til aftans. Er hblum lei sni Mjanesi. Og er menn eru undir bor komnir er drepi dyr og til hurar gengi. ar eru komnir menn ti, nr tta tigum manna. eir lta kalla t rdsi. Hn gengur t og kennir Bjarna brur sinn. Hn tekur vi honum me allri blu. Bjarni ekkist a vel. Er teki af hestum eirra og er eim beini veittur. Og er loki er nttveri fara menn hvlur. rds gengur til hvlu eirrar er Bjarni hvlir . Hn leggst rekkjustokkinn. au taka tal me sr v a eim var mart til tals.

ar kom um sir a Bjarni tekur svo til ora: "a er mitt erindi hinga a eg hefi haft njsn a Gunnar hefur hr veri um hr. N vissi eg a Helgi mtti eigi annast hann mean hann var ingi. Mun hann n vera inni varveislu."

Hn svarar, kva eigi a vera "og eigi veit eg hv tlar mr a a eg mundi varveita ann mann er svo miki skar hefur gert tt vorri a vr munum aldrei btur ba."

"Ekki hiri eg hva segir til ess v a a veit eg a hann er num hblum. Fr eg af v hinga til n a eg ttist vita a mundir mna fr ga gera. N er ekki a dylja ess er satt er. En veit eg fyrir hva dylur. Hann mun hafa boi r varna um a segja til hans og heiti r gnun, tali upp hversu sllega varst sett mean varst heima. Mun hann hafa heiti r a reka ig burt me hrakningum. En a svo s a komir til Vopnafjarar skaltu eigi minna randi en hr Fljtsdalshrai ef gerir n mna smd sem eg beii."

rds kvast eigi mega a segja er eigi var til og hn vissi eigi hvar vri.

"Ekki hiri eg n um dulkofra inn v a eg mun nr geta hvar hann er ef eg vildi eftir leita. N mun eg mark til gera a mr ykir miki undir a n manninum. Eg hefi sj hundru silfurs einum sj. a er hi besta f. a skal r gefa til ess a seljir fram manninn mr hendur."

rds svarar: "fsparari ertu n vi mig en er eg var heima a Hofi. En ekki tti r a verra a eg tti a v minna. Mundi eg og vi taka fnu ef eg vissi hvar hann vri."

Bjarni svarar: " mun eg segja r hversu fara mun. Eg mun hr rannsaka ll hbli morgun ar sem mr ykir lkast til. a get eg a hann s vruhlaa num og skal eg hann aan draga og drepa hann fyrir augum r til hrmungar."

rds svarar: "Ei mun s raun vera a hann s hr."

Snr hn n til rekkju sinnar og er skapungt sem von var til. Sofa menn af nttina. Og egar menn eru sofnair stendur rds upp kli sn. Hn vekur upp sauamann sinn, ba hann ganga t me sr.

Og er au koma t mlti rds: " skalt fara sendifr mna skyndilega upp undir Kijafell ingvll. skalt segja Helga a hann komi heim sem hann m fyrst og fari eigi fmennur. Seg a eir eru hr gestir komnir a eg ykist eigi fulla smd veita mega nema hann s vi v a eg ngum manni meira sma a veita en Bjarna brur mnum. Eg veit a hann mun skjtt vi brega. R n miki og far kaft v a eg heiti r v a skalt eigi saureki urfa a vera han af mean vi lifum bi ef gerir n vel etta erindi."

Hann tekur hest og rur upp hlsa og lttir eigi fyrr en hann kemur ing. Hann rur til bar Helga og stgur af baki. Hann gengur inn bina og a ar er Helgi hvldi. Hann fagnar vel hskarli og spuri tinda en hann sagi erindi sn au er rds bau honum. var nturelding. Hann bst skjtt og kveur upp menn sna og biur reka a hesta. Rur hann egar burt af inginu me hlft anna hundra manna og t eftir hlsum og svo heim Mjvanes.

En um morguninn snemma Mjanesi stendur Bjarni upp og ltur menn sna brtt reka a hesta sna "vil eg ra burt."

rds gengur a honum og ba a hann skuli eta dagver "ur r ri."

Bjarni kvast eigi nenna a rannsaka hana sem jfa fyrir frndsemis sakir "en hefur maklegleika til. Viltu alls kostar illa til mn gera. Mundi eg finna hann ef eg vildi leita me harindum v a ar mun hann vera sem eg sagi r ntt."

Eftir etta rur Bjarni burt me menn sna. Skiljast au systkin me ltilli blu a sinni. San rur Bjarni t me vatni. Og er eir eru komnir t me vatni sj eir jreyk ofan a gari Mjvanesi. Rur Helgi kaft. Hann kemur tn. Er rds eigi inn gengin. Hn snr a Helga bnda snum og fagnar honum vel.

Hn segir honum allar virur eirra Bjarna og hversu fari hafi allt me eim "hefi eg ig meira meti en alla ara."

Hann akkar henni allan gvilja "vissi eg a eg var vel kvongaur en eigi vissi eg a varst slkur skrungur sem ert. Hefur miklu betur etta gert en hst. N mun eg ra aftur ing ef ykist birg heima."

Hn segir Helga hva Bjarni hafi fram lagi og hva hann hafi um mlt. Eftir etta rur Helgi til ings. rds stjrnar bi heima. Bjarni rur norur til Hofs en au rds og Helgi hfu Gunnar me sr og geru vel til hans. Er hann ar um sumari gum fagnai og fddur laun.

21. kafli

eir Droplaugarsynir hldu svo rkt vr um skip a er Gunnar tti a hann ni aldrei anga a koma og ngum fjrhlut ni hann nema nokkrum gripum og fm. Austmennirnir fara utan um sumari, koma til Noregs og segjast aldrei vita hvort Gunnar mundi fara til Hlogalands ea eigi. N segja eir ll tindi og undanrekstur ann allan er hr hafi veri.

etta sumar ra menn til ings og leggur orkell Geitisson f til hfus Gunnari og fkk llum hfingjum umbo a hann skulu hndum taka. Allir htu gu um etta en eir mestu er orkell tti heitast vinfengi vi ef hann kmi v fram. a var orkell Eyjlfsson. Hann bj vestur a Helgafelli og tti Gurnu svfursdttir. Hn var krleikum vi Helga sbjarnarson. Hfu au fyrr senst gjfum millum. hafi orkell Eyjlfsson eigi vita til ess.

Og er af lur sumari ltur Helgi jrna hesta rj. Hann fr mann til fruneytis vi Gunnar og sendir hann norur Mrudalsheii og svo norur hi efra til Mvatns og fara svo vestur til sveita uns hann kom til Helgafells, v a hann var sendur anga til umsjr og halds me ngum jarteiknum til Gurnar svfursdttir a hn skuli taka vi honum me blu og halda hann ar fyrst um veturinn og koma honum utan um sumari eftir. Bar og vel mti n. Er orkell eigi heima. Hann hafi heiti orkeli Geitissyni a taka Gunnar af lfi ef hann ni honum. orkell hafi fari t eyjar eftir skrei. Gurn tekur vi Gunnari var vel. Dvelst frunautur Gunnars skamma hr. Sendir Gurn Helga sbjarnarsyni gar gjafir. Fer hann til ess er hann kemur Austfjru.

Gellir ht son eirra Gurnar og orkels. Hann var ungur maur og vel menntur og farmaur mikill. Hann kom t etta sumar Laxrsi en n var hann a vist me fur og mur a Helgafelli.

Og er Gunnar hefir ar veri eina ntt kemur orkell heim s um aftan. ar var fjlmenni miki. Eru gervir eldar fyrir eim og dregin af eim klin. Menn ganga fram r stofu til eldanna. orkell sr a ar gengur fram maur einn blm kyrtli og heklu grrri. S maur var kaflega reklegur en eigi hr. Hann hafi bjarta xi hendi. Maurinn var ljs hr, rttleitur og vel yfirbragi. orkell spyr hver s maur vri hinn drengilegi. Hann segir til sn og kvest Gestur heita.

orkell starir ennan mann um hr og mlti: "Furu lkur ertu eim manni a frsgn er heitir Gunnar og er kallaur irandabani og hefur veri Austfjrum um hr. Ea hvar er heimili itt ea hvert tlar a fara?"

var honum orfall og svarar ngvu.

orkell svarar: "Svo virist mr sem munir annar maur en segir og rtt get eg a eg fari um nafn itt og athfn."

Gunnar svarar: "En ef svo er sem segir hva mundir til taka?"

orkell svarar: "a skaltu vita brtt."

Hann sprettur n upp og rfur sver eitt er l stinu og ht Skfnungur er san tndist me honum Breiafiri. orkell bregur egar sverinu og hleypur innar yfir eldinn og hggur til Gunnars. Hann bregur vi xinni og upp yfir hfu sr. orkell hggur xarfetann en missti mannsins. Svo fast hj orkell a mjg svo festi sveri xarfetanum. Gunnar bregur vi og frir upp xina. Menn hlaupa innar stofuna og sgu Gurnu hva um var eldasklanum.

Hn gengur fram og biur orkel bnda sinn stvast "vil eg a gerir honum ekki grand nema viljir a vi skiljum okkart flag upp fr essum degi ef gerir honum nokkurt mein v a Gunnar var mr sendur af vinum mnum til halds og trausts. Skal eg hann svo annast sem son minn til ess er skip ganga af slandi sumar. En ef nokkur maur vill hr af hfi honum blsa skal eg eim lkan grimmleik gjalda sem eg m mestu lei koma. En a mla sumir a a s lti gaman eim sem a hafa reynt a vera fyrir reii minni. Skal eg og ekki af spara a er illt er ef eg ver vr vi a nokkur geri honum mein. a vil eg a eigir ekki vi hann v a honum mun einhlt mn umsj og velgerningur."

orkell svarar: "Oftast ertu rgjrn Gurn. Verur oftast engin hfa ef rur eigi v sem vilt. Verum vr jafnan ltilmenni af ef hlutast til."

Sefast orkell n brtt og rennur honum reiin. Er Gunnar ar um veturinn gum fagnai.

22. kafli

a er sagt einn aftan um fardaga sjlfa a au Gurn eru komin rekkju sna.

tekur hann til ora: "Hversu er ess gert vi Gunnar flaga inn a r yki vel vera?"

Gurn svarar: "a mun eg skjtt segja r. Skip stendur uppi Laxrsi a er Gellir son minn hlt hinga fyrra sumar. a vil eg lta hlaa ar og ba utan sumar og hlaa varnai og gum reia. etta vil eg gefa honum en Gellir skal sitja eftir sumar."

orkell sagi ekki mti "v a mikill er ofsi inn en mun enn sem oftar a lti samykki mun vera ef eigi er svo gert sem vilt."

Slitu au tali. Lur af nttin. En egar um morguninn ltur orkell snemma a vera. Er flota skipinu en fluttur til mikill varningur og gur. Hafa au strkostna fyrir. En er albi er skipi leia au Gunnar til, gefa honum skip me r og reia og miklum fjrhlut. Gunnar akkar eim vel essa gjf og marga ara viring er au hfu honum veitt. Skiljast au n allgir vinir.

Siglir Gunnar haf egar honum gaf byri. Var hann allvel reifara, tk ar land sem hann kaus og fair hans tti byggir fyrir. Gunnar var hersis son en hann r fyrir Hlogalandi. ar var honum vel fagna v a nlega ttust menn hann r helju heimtan hafa. Og er a flestra manna sgn og ortak bi hr og annars staar a eigi muni einn maur meir r ngum eki hafa en Gunnar, slkir garpar sem eftir leituu.

Anna sumar eftir br Gunnar etta skip me miklum fjrhlut og sendir t til slands me gripum til orkels og Gurnar svfursdttir og annarra eirra er hann ttist ga hluti eiga a launa. Skipi kemur Laxrs. Tekur Gellir vi skipinu og hefur lengi ferum san. En Gunnar situr bi snu Hlogalandi og kemur hann ltt vi essa sgu han fr.

23. kafli

Hallsteinn ht maur er bj Vivllum hinum nyrrum Fljtsdalshrai. Hans er geti fyrr sgunni. Hann var maur mikill og hinn skilrkasti bndi. Hann tti tvo sonu, Sighvat og Snorra. eir voru allvel menntir. eir voru mist heima me fur snum ea me Hrafnkatli rissyni. eir voru hvaamenn miklir og hldu mjg til kapps vi flesta. eir hfu miki traust undir Hrafnkatli. Var hfingsskapur hans sem mestur a mund. Hallsteinn bj svo nokkur misseri a hann setti msar konur fyrir bi. Var honum a strmjg haglegt.

ess er geti eitt vor a hann rei ofan til Bessastaa. Bessi tekur vi honum gta vel og spyr hann a erindum.

Hallsteinn svarar: "Eg vildi a riir me mr ofan Arneiarstai. Hefi eg lengi vi mikil hgindi bi. N vildi eg kvongast og hafa ar vi yvart fullting."

Bessi svarar: "Hver er kona s?"

Hallsteinn svarar: "Hn heitir Droplaug og er dttir Bjrglfs."

Bessi svarar: "Ei vildi eg a gerir etta v a eg get a hn veri r ofstri. Snist mr sem hn s eigi hvers manns fri en allvel er konan mennt. Snist mr sem i munu allskaplk v a hn er hinn mesti svarri og af gum ttum en ert af smbanda tt og smltur skaplyndi. En srt fmaur mikill tekur mjg stein um megn r. Vil eg a r r gefa sem hverjum rum a hann leiti sr ess runeytis a eftir hans skaplyndi s en eigi me svo ltilli forsj a engin eru lit. Eru synir nir uppivslumenn miklir en eir Helgi eru enn kallair nokku gjarnir og ef r veri eigi samykkir mun eirra fundur skakkur vera. N ykir mr n fer eigi til gengileg vera. Ertu hugamikill og miklu framar en eg tlai v a eg hefi lengi veri hsfreyjulaus og veri oft eggjaur a bija hennar og hyggst mr svo a sem mr muni eigi hfa a f hennar. Mun eg heldur ba einn saman um hr. N let eg ig en gerir sem r lkar."

Hallsteinn svarar: "Satt er a sem mlt er a ngum skyldi maur treystast v a s kann mann mest a blekkja er hann hefur mestan trna . N vari mig aldrei essa Bessi a mundir svo fara ftum saman, en mn smd liggur vi ll. Hefi eg lengi vinskap vi ig tt og tra nr ig sem go og ertu v minni vafi sem eg arf meir."

Bessi svarar: "a er forn orskviur a veldurat s er varar. N hefi eg sagt sem mr snist en fara skal eg me r ef vilt. byrgist mest hversu sem skist en sannspr ver eg r a essu a essa muntu mest irast sjlfur af bragi."

Hallsteinn svarar: "Veri sem m. Allt skal n fara a einu."

eir ra n t eftir hrai uns eir koma Arneiarstai. Er gengi mti Bessa og Hallsteini a vanda me allri blu. Eru eir ar um nttina en um morguninn gengur Bessi a Droplaugu og sonum hennar og kvast eiga skylt erindi vi au. N ganga au tal. Bessi segir upp sitt erindi.

au Droplaug svara seinlega essu mli en Bessi ba a au skyldu eigi draga lengi etta ml "vil eg a r veri af skrungar og segi hva yur br skapi."

Helgi svarar: "Svo ykir mr sem au Hallsteinn muni eigi skaplk mjg. N vil eg a hn segi fyrir sig. Vil eg v samykkja sem hn vill til sn sna."

Droplaug svarar: "Aus er a a Hallsteinn hefur s a a ert fjrfastur. Hfum vr ess fjr lengi vel noti a orvaldur fair ykkar hefur tt og saman dregi. Hefur n san mjg kostna gengi v a hvert haust verum vr niur a leggja mart f b vort en vorum verur gripum til a verja a kaupa mlnytu. En mr ykir illt a lta risnu mna. En n tla eg ftt ganga f ftum en eigi skorta jarir eftir. Er hr skjtur kostur vi Hallstein a eg skal fara upp Vivllu me r og eignast allan fjrhlut a helmingi vi hann en eg mun ekki f han hafa nema gripi nokkra v a eg ann sonum mnum best a njta eirrar eignar er hr stendur saman. Vil eg og a synir mnir standi ar til erfar sem au brn er eg vi r. Mun eg aldrei svo lengi lifa a eg geti goldi eim bnda er eg tti fyrir ann gvilja er hann veitti mr. Ann eg v best sonum mnum a njta allra eirra hluta er gagn er a."

Synir Droplaugar bu hana sj fyrir kosti snum en kvust tla a eim mundi endast f um sna daga. Droplaug segir a Hallsteinn mundi um ennan kost kjsa eiga. Hallsteinn gengur hokinn a essu og er n etta a rum gert. Droplaug er n fest Hallsteini. Riu eir n heim eftir a.

24. kafli

essi tindi spyrjast n va um hrai og eir Hallsteinssynir spuru etta sem arir. fru eir heim Vivllu og skipta fnu llu helminga og taka vi murarfi snum. Rast eir n burt me f snu. Eftir etta er til veislu sni og mnnum til boi og er ar mestur hluti fyrirmanna saman kominn. En svo mikla viring sndu eir Hallsteini, synir Droplaugar, a eir vildu eigi vera a boi hennar. Eigi var Hrafnkell ar og eigi Helgi sbjarnarson. Veislan fr vel fram og skruglega en eftir boi tekur Droplaug vi binu og allri umsj bi fyrir utan stokk og innan og vlka risnu sem hn var vn. eir brur, Droplaugarsynir, skipa b sitt og setja konu fyrir, halda llu hinu sama um brisnu sna sem vandi var til ur.

Um samfarar eirra Hallsteins og Droplaugar var ekki mart enda ekki illa en synir Hallsteins lgu mikinn okka til Droplaugar svo a eir komu aldrei a finna fur sinn. En fyrstum misserum er au voru samt hjn fer Droplaug eigi kona ein saman og la stundir fram lkindi ar til er Droplaug fddi barn. a var sveinn. Er hann vatni ausinn og nafn gefi og kallaur Bjrglfur eftir murfur snum. x s sveinn upp og var hinn efnilegasti. Unnu au honum miki v a hann var hinn brgervasti llu.

25. kafli

Synir Droplaugar komu jafnan a finna mur sna. En vallt er eir fru millum dvldust eir Bessastum lngum.

Einn hlutur var s fari Bessa a Helga var mjg okki a v a Bessi elskai mjg goin. Hann var bltmaur mikill og hafi mikinn trna vi goin. Bessa tti Helgi of ltinn trna vilja hafa gounum v a hann geri sr okka mjg um a.

"S eg ngvan ann hlut nu fari," segir Helgi, "a r veri jafnmikil heimska sem etta er veitir svo mikinn trna undrum eim er menn gera me hndum sr og bi eru blind og dauf og mllaus og a skil eg a au mega hvorki gera sr gagn n rum. Og v er eg miklu skemur me r en eg mundi ella a eg veit einn hversu andstygg mr eru goin. En alla hluti ara veitir mr me mikilli stsemd."

Bessi svarar: " vrir allra manna spakastur llu slandi eirra er n vaxa upp ef legir inn trna undir eirra miskunn."

Helgi svarar: "Veri mr aldrei svo illt a eg vnti mr gs af eim fjndum er ngu loa saman nema illu einu."

Skildu n vi svo bi.

au Droplaug og Hallsteinn bjuggu saman sj vetur svo a litlega var. En svo sem au bjuggu saman lengur harnai eirra samfarir. Gerust n hgindi mikil binu en st miki f saman v a Hallsteinn var fmaur mikill. Droplaug sendi oft sonum snum or a eir skyldu koma til a skipta fnu vi Hallstein en eir fresta um hr.

26. kafli

a er einum vetri skammdegi a sendimaur kemur ofan af Vivllum Arneiarstai og segir a Droplaug vill a eir kmu upp anga sem fyrst. eir brega ekki skjtt vi essa orsending. Lur fram vikuna. kemur annar sendimaur me hinum smum erindum sem hinn fyrri.

Helgi ba sendimanninn fara heim "en eg mun fara er mr ykir tmi til vera."

Sendimaurinn fer heim vi svo bi.

ennan vetur var ung vertta. Voru frir illar eftir hrainu. a var einn morgun snemma r a Helgi er ftum og biur Grm brur sinn upp standa. Hann gerir svo, fer kli sn. San ganga eir t. var hafrnt veur og heirkt hi efra en st garminn me fjllum, frost miki kaflega. Helgi stefnir suur yfir gili og ofan s. En er eir komu ofan sinn var kaflega illt a fara. N dregur saman myrkvinn og tekur a drfa og gerir mjg fjkanda.

Helgi tekur n til ora: "Hr er n miklu verra a fara en eg tlai. Munum vi n sna yfir heii og upp me bjum vi a" v Helgi tlai a ar mundi miklu betra a fara.

N gerir illviri miki og kaflega hr. Gengur n norur og stendur af heiinni veri. eir brur ganga lengi um daginn allt til ess er mjg var annars litar. koma eir a gili einu miklu og fara yfir gili.

tekur Grmur til ora: "Hva gili er etta?"

Helgi svarar: "a mundi eg tla a vri rfagil milli Bessastaa og Skriu, suur fr Bessastum, v a mr ykir drjgt veri hafa nean eftir heiinni."

Grmur kva a eigi mega vera "v a er enn drjgt. En get eg a rlegra s a fara ofan byggina. Mun okkur vs gisting hvar sem vi komum til bjar."

Sna ofan r fjallinu. eir ttu n allfrungt og er eir koma jfnu uru eir vi ngva bi varir og vita n aldrei hvar eir fara. eir ganga enn upp eftir hrainu. eir komu grjthl einn. ar var bori af. eir ganga eftir hlnum en er minnstar vonir eru missa eir fta og hlaupa ofan fyrir hengiskafl einn. eir hlja miki og var ar blautt undir er eir koma niur. eir voru svo klddir a eir voru gyrir brkur og voru yfir utan vararfeldum og hnepptir a eim undir hndum, gyrir sverum og hfu digrar stengur hndum. Svo bjuggust eir til gngu hvert sinn. eir stinga niur broddstfunum og finna a s er undir. Grmur spyr hvort hann kenni nokku til hvar eir voru komnir.

Helgi svarar: "a er fjarri. Hr veit eg hvergi sa vera nema Lagarfljti en hr ganga ekki melar svo eg viti."

Helgi kvast eigi vita hvar eir voru komnir. eir hera n enn gnguna og ganga burt af sinum og koma hrjstur eitt. ar sj eir sorta einn hrinni fyrir sr. eir sj a a var virki eitt miki og svo htt a Helgi getur eigi betur en teki upp jafnhtt. eir gengu umhverfis virki. a var kringltt. eir finna a hli var ar fyrir grindlst og bi um vel.

Helgi mlti: "Vita muntu hvar vi erum komnir."

"Nei," sagi Grmur, "heldur fer a fjarri v a hr hef eg aldrei komi fyrr svo a eg muni."

"Ekki er mr a," segir Helgi. "Kenni eg vst hvar vi erum komnir. etta er hofgarur Bessa fstra mns en hr eru brunnar fyrir ofan og hfum vi ar komi a an sinn en n hefur okkur hr a bori." ar heitir a Bessabrunnum.

Grmur mlti: "Frum vi burtu han sem skjtast."

"Nei," sagi Helgi, "koma skal eg hr inn v a eg vil sj hbli au er hr eru fyrir."

Hann gengur a hliinu og rekur hjlt brandsins upp lsinn og braut fr, ganga san a hofinu og brjta upp. eir ganga inn hofi.

tekur Grmur til ora: "Illa gerir n frndi er fer hr me svo miklu harki og spillir hr hvervetna. Veit eg a Bessa fstra num muni strilla lka ef hann verur var vi."

Helgi svarar: "Vita vil eg hversu dlgar essir su vitakna v a ei er vst a eg urfi meir anna sinn en n. Munu au eigi anna sinn g ef au gefast n illa."

gengur Helgi inn hofi og sr a ar er ljst svo a hvergi ber skugga . ar var allt altjalda. Seti var ar ba bekki. ar glai allt gulli og silfri. eir blgu augum og buu ekki eim er komnir voru. ndvegi hinn ra bekk stu eir samsti Freyr og r.

Helgi snarar fyrir og mlti svo: "ar sitji i, herjans synirnir. Munu eim ykja i vera smilegir hfingjar sem ykkur drkar. N ef i vilji a vi brur trum ykkur sem arir standi i upp og sni risnu af ykkur og bji okkur brrum v a n er vont veur ti. N ef i vilji v jta munum vi brur tra yur sem arir menn. En ef i skjti drambi og vilji ekki lisinni veita okkur munum vi ekki tal af ykkur halda."

eir skjta drjglti og egja vi. snr Helgi um vert glf. ar stu r Frigg og Freyja. Hann mlti essi hin smu or vi r sem ur. Kvast hann mundu veita eim blu ef r vildu veita betur honum.

Grmur mlti n: "Geru svo vel a skipt ei lengur orum vi andskota essa og frum n burt."

Helgi mlti: "Ei skal mr a vera sem flestum a eg renni ar garinn sem lgstur er."

Hann rfur til eirra rs og hnykkir eim af stlinum og flettir af eim klunum, ltur svo ganga koll af kolli a hann flettir ll go af klum og gripum og steypir eim af stllum og glf fram. Hann ber allt fram eina hyrning og byrgir svo a eigi mtti spillast.

Grmur mlti: "etta er ill bellivsni ef eim er ekki eftirlti en munt sitja fyrir fjandskap Bessa fstra okkars. Er etta illverk ori."

Helgi svarar: "En eg tla a eg hafi aldrei unni betra verk en etta minni vi v a au hafa villtan stig fyrir mr dag v a eg hefi aldrei fyrr villur fari vi minni."

Helgi gengur t og ltur opi hofi. Stendur n fok um allt hsi. Helgi snr n ofan a nni og upp eftir nesinu uns eir komu Vivllu. var af dagsetri. ar var teki vi eim me blu. eir eru ar nokkrar ntur. lttir af verinu. Droplaug var lngum tali vi sonu sna. Vissu ekki arir menn til hva erindum var. San fara eir heim er eim ykir ...

(Hr rtur sguna.)